သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

ကမ္းေတာင္ခုုံ၀ယ္ ေက်ာက္ေရာင္စုုံေတြလွပဆန္းက်ယ္တဲ့ ျမစ္ဆုုံအလြမ္းရယ္

သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

ေလာင္လုုံစည္းခမ္း ေခၚ အင္းေတာ္ႀကီး

သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

ေမခနဲ႔မလိခ ႏွစ္ျဖာ စီးဆင္းယွက္သြယ္ ဧရာအလွရယ္

သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

သွ်မ္းနီလုုိ မန္႔ေမာ္လုုိေခၚတဲ့ ဗန္ေမာ္အလွ

သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

သွ်မ္းနီလုုိ မန္႔ေမာ္လုုိေခၚတဲ့ ဗန္ေမာ္အလွ

သွ်မ္းနီေလးမွ ႀကိဳဆုုိပါတယ္

မုုိးလုုံးမုုိင္းတုုိ႔ပြင့္ရာေျမ ႏွင္းခဲလုုိ႔ေန ခါကာဘုုိရာဇီအလွရယ္ေလ

koko

koko

Wednesday, September 18, 2019

သမိုင္းထဲက ဗန္းေမာက္ႏွင့္ပင္လယ္ဘူးနယ္စပ္က ပုဂံနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ေစတီမ်ား



သမိုင္းက ေျပာတဲ့ ဗန္းေမာက္ ပင္လယ္ဘူးနယ္စပ္က ပုဂံနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ေစတီမ်ား

ျမန္မာ့သမုိင္းေတြမွာေတာ့ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္းက ရွမ္းေတြဟာ ဘုရင္ေနာင္ေခတ္္မွ  ဗုဒၶဘာသာအျဖစ္ သြပ္သြင္းခဲ့သည္ဟု အာေဘာင္အာရင္းသန္သန္ျဖင့္ ျမန္မာ့သမိုင္းဆရာတစ္ခ်ဳိ႕က ေရးၾကသည္။ မိုးေကာင္း၊ မိုးညွင္းရွမ္းနီေဒသတို႔တြင္လည္း ပုဂံႏွင့္ေခတ္ၿပိဳင္ ေစတီပုထိုးေတာ္မ်ား ယေန႔တိုင္ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေသးသည္။

ေအာက္ပါစာမ်ားသည္ တိေလာကမာရဇိန္ေစတီေတာ္ျမတ္ ေက်ာက္စာမွ မူရင္းအတိုင္း ေရးထားေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

သကၠရာဇ္ ၁၇၄ ခု ျပာသုိလၦဳပ္ ၁၀ ေက်ာ္ေန႔ မြန္းတိးအျခိန္တြင္။မုိးေကာင္းတုိက္ပါ ပင္ေဘာရြာေနေက်ာံစာဒါရကာ ဦးေရႊစုိးစာအမ မလုံသားသၼီတစုတုိ႔ နိဗာန္လက္ေဆာင္


ေဇယ်တု။ သမၼာသမၺဳဒၶ။ ဇိနုမန္ကူ။ သယမၻဴသင္းက်ပ္။ ဓမၼရာဇ္မန္ကင္း။ တရားမင္းဘုရားသည္။ ငါးပါးမာရ္ယုတ္၊ ရန္ခလုတ္ကို။ မက်န္သုတ္သင္။ အလ်င္းတြင္သျဖင့္။ ကင္းစင္ေတာ္မူရာ။ မဟာေဗာဓိ။ သီရိပ၀ရ။ အႆတၱဗုဒၶေဟ။ ေအာင္ျမင္ပုလႅင္ေဘြအျပင္ႏွိုက္။ ဥာဏ္ဆင္ကြန္႔ျမဴး။ ညဦးပုေဗၺ။ မေဇၥ်ဒိဗၺ၊ မုိးေသာထ၀ယ္။ အာသ၀ကၡယ။ ဥာဏသုံးျဖာ။ သစၥာေလးဆင့္။ ၾကာပုံလင့္သုိ႔။ စြင့္စြင့္တမွတ္။ သဗၺညဳအထြဋ္လ်င္။ ဥကၠဌဓမၼရာ၏ ဘုရားျဖစ္မူ။ သုံးေခတ္ေလာကါ။ ေ၀ေနယ်အား။ ဘုသုံးပါးမွ ထူးခ်ား ရပ္မြန္ျပည္သီ၀ံသုိ႔။ ေဆာင္ညြန္ပို႔သ။ ႏွစ္လရွည္ၾကာ။ ၀ါ ၄၅။ လူနတ္အားကိုး။ ခၽြတ္ျငားကယ္ၿပီး။ လွ်ံညီးေတာပ။ ေစာဇိနသည္ ။ျမန္းၾကြဆုန္းစြန္ျပည္နိဗၺာန္သုိ႔။စံလြန္၀င္ၾကြေတာ္မူသတည္။ ထုိသုိပရိနိဗၺာန္။ မစံလြန္ခင္။ ေျမာ္ျပင္ရူရာ။ ေနာက္နာဂတ္၊၊ သတ္မွတ္ပုိင္းျခားထြန္းကားစည္စြာ သာသနါမ်ားေျမာင္၊ နွစ္ငါးေထာင္ တုိ႔တြင္၊ အဂၤမဂဓ၊ တရြရံဆုိင္၊ တုိင္းႀကီးႏွစ္တုိင္းတုိ႔၏။ ခြန္သြင္းသရာ။ မဟာနဂရ ရာဇဌာနီ အညီ၏ထုိ။ ရါဇၿဂိဳဟ္ေ၀ေသာ။ သည ေ၀၀ုစ္။ ပညတ္ထုတ္ေသာ။ ပါဠလိပုတ္၊ သမုဒ္ကၽြန္းခြင္။လကၤာဒီပ၊ အမေခၚဆုိ။ သီဟုိဠ္သထုံ၊ကူးတုံညာေျမ၊ ေရႊၿမိဳ႔ျပည္ဟု၊ သေရေခတၱရာ၊ နန္လ်ာဆက္ခံ၊ ေပါကၠံရာဇာ၊ ေနာရထာမင္းေစာလၳက္။ တြင္မွ။ အရွင္မဟာကာလ၏ တပည္ အရဟံမည္ေတာ္ရွိေသာ ရဟႏၱာအရွင္ျမတ္သည္။ သုဓမၼ၀တီ သထုံျပည္ႀကီးတြင္၊ သာသနာေတာ္ကုန္၍ တမၸဒီပ နမဇၾကည္။ ေပါကၠံျပည္၌ သာသနာရွည္ေညာင္း။ နွစ္ေပါင္းတထာင္တည္လတံ့သည္ကုိ။ သိျမင္ေတာ္မူသည့္ အေလွ်ာံ။ ၾကြေရာံေတာ္မူခဲ့သျဖင့္။ ၎ေပါကၠံျပည္၌ သာသနာေတာ္ေန၀န္။ တည္ထြန္းေတာံပလ်က္။ ေပါကၠံျပည္ သာသနာ၀င္။ ၁၀၄။နွစ္ရွိေသာအခါ နရပတိ ဘုန္ရွိသနင္း၊ ထုိမင္း၏လက္ထက္ တြင္မွ။ 

အရွင္အာစာရမေထရ္ျမတ္သည္။ ဘဂ၀ါသုံးလူ၊ သဗၺညဳ၏ ဓါတုသရိယာ။ ေဆာင္ယူကာလွ်င္၊ အညေဒသရပ္ ဌါန၌ ဇိနမေဟသီေမြသရီကုိ၊ ေစတီသုံးဆူ။ တည္ထားမူကား။ နတ္လူဦးခုိင္ ညြတ္၀ုိက္ရွိပန္ ေတာင္းဆုညြန္လွ်က္ နိဗၺာန္မ်ဳိးေစ စုိင္ပ်ဳိ႕ေလ့လိ္မ့္ မေရြးဧကန္ အမွန္ရိပ္ျမြက္ ဗ်ာဒိတ္ခ်က္ေၾကာင့္ ႏွစ္သက္၀မ္းေျမာက္ၾကြေရာလာျငါး၊ ထင္ရွားပကတူး ထိပ္ေရွးဦးျဖင့္ မယူဂါမ ေနၿပီးမလွ်င္ မ်ားလွဒါကာ။ မိန္႔ၾသ၀ါေၾကာင့္ သဒၶပါြးၾကြယ္၊ ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္၊ ေထရ္ရွင္ျမတ္လည္း ေမြဓါတ္ကိန္းေပ်ာ္ ေစတိေတာ္ကုိ အေဟါင္ အစၦရိယံ၀တ ေက်ာ္ေဇး၀ျဖင့္၊ ေဇၾကြပီတိ၊ စုိးရႊန္းရွိလ်က္၊ မ်ားခ်ိဒါယကာ ကူညီညာၾက၍ ဦးစြာေရွးပ်ာ။ တည္ခဲ့ထား၏ တည္ထားမူလေခမံသုိ႔ ၀င္စၿပီေနာံ ဆုိက္ေရာံသာသနာ ၁၆၇၈ ႏွစ္ တေပါင္းလျပည့္ ေသာၾကာေန႔ ေနမြန္းတည့္ အခ်ိန္တြင္ မံယူးဌာန ရြာကင္းမ၀ယ္ ထုိက္ရသၼိဳင္း။ ထြက္သည့္ တိုင္းလွ်င္ ခ်ိႏုိင္းျမင္ေပသည္ ေျမသီရိ ဘုမၼိနက္သံ က်ိတ္ခံထူးလတ္၊ ထုိေျမျမတ္တြင္ေမြဓါတ္သရိယ ထူးပ၀ရကုိ အစလက္မြန္ တည္ထားမွတ္သည္။ ေရာင္လွ်ံထြန္းေတာံ ဘိသိတ္ေျမာံသျဖင့္၊ ထက္ေအာံၾကြက္ညံ ဘ၀က္လွ်ံမွ် ထက္သံႏုေတာ္ ေကာင္းခ်ီးေက်ာ္သျဖင့္ ၿပီးစီးေတာ္မူေလၿပီ၊
၁၊ ၎ထုိေနာံ ၾကြေရာံတုံလာ၊ သံအေနာံတာ ေမာ္လိပ္၊ အတိတ္ေခၚညြန္း မည္နံမွန္တြင္ ကုန္စြန္ထိပ္ဖ်ား တည္ခဲ့ထားသည္မွာ သာသနာ၀င္ သကၠရာဇ္ ၁၁၃ ခုေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၀၁ ခု သာသနာေတာ္ ၁၆၈၃ ႏွစ္ ဥတုသမယ ေဟ့မႏၱေနာင္၊ တေပါင္းလျပည့္ ဟူးေန႔ နံနက္ ၄ ခ်က္တီး ေစတီႀကီးကုိ ေရႊတီတင္လွဴၿပီးစီးေတာ္မူ၏ ၎ထုိေနာံ ဘုန္းေတာံအတုလံ ျပည္သိ၀ံသုိံ၀င္စံၿပီးခါ၊ ႏွစ္ေကာဇာမူ။ ၅၀၃ ခု လုဘသာသနာ သခ်ၤာအေျဖာင့္ ၁၆၇၅ ႏွစ္ တေပါင္း လျပည့္ စေနေန႔ နံက္ ၄ ခ်က္တီ အခ်ိန္တြင္ မည္တင္ေ၀းနီး မံစီႀကီး မံ၀ိန္းရြာ၌ အာစာမည္လတ္ မေထာရ္ျမတ္သည္။ ေမြဓါတ္ကိန္းေပ်ာ္ေစတီေတာ္ကုိ တင့္ေလ်ာ္အံ့ၿခီ တည္ထားၿပီးစီးေတာ္မူ၏

၃။ ထုိအရွင္ အာစါရ သမ         ဏေထရ္ဖ်ား ေတည္ခဲ့ထားေသာ ဘုရါသုံးဆူ လုိဏ္မူေျမနင္း တည္ရင္းအစ ရြာကင္းမဟု လင္းျပထင္ထင္ အစင္ဆုိရုိး ေက်ာ္ဟုိးဟုိးတည္း၊ မညွိဳသညာ ေတဇာထူးလီ ေမြသရီဟု ေ၀သီၿဖိဳးျမင့္ တန္းခုိး၀င့္သာ မုိဃ္းျပင့္ အဇဠါ စြင့္စြင့္ျဖာလ်က္ အာကာဘ၀က္ ေအာံထက္ထုတ္ခတ္ မယုတ္ျမတ္ေသာ ဥကၠဌါၿဖိဳးေမာ္ ေစတီေတာ္သည္ ႏြမ္းေလ်ာ္ေရြရွား ပ်က္ျပားယုိယြင္း ထီးေဟာင္းျမင္း၍ ဆက္လ်င္းတဘန္ သစ္ထပ္မံ၍ ႀကံစည္အားထုတ္ အုပ္အကေတ နရပေတ တုိ႔ျဖင့္ ျပစ္ေျပလိမ္းက်ံ မြန္ထပ္ျပန္မွ ေလွ်ာ္ကံတင့္ေရွာင္း ယင္းထီးေဟာင္းကုိ ေရြေျပာင္းပယ္ၿပီး အသစ္ထီးျဖင့္ ေရာင္ညီးပ်ပ် ေရႊမြန္းခ်လ်က္ တင္လွသပၺါယ္ သစ္ခ်ယ္လွယ္အံ့ ႀကံရြယ္စိတ္ထား တုိင္းစားရူေျမာ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဘုရားဦးဂႏၶမာလာ ေထရ္ဆရာႏွင့္ ဒါရကာလူႀကီးေ၀းနီးပ်န္႔ေမြး ေမာင္ေငြေလးတုိ႔ စည္ေ၀းညီညာ တုိက္သဃၤာတုိ႔ႏွင့္ တုိက္ပါအားလုံး စုရုံးအမ်ား ေယာက်ားမိန္းမ တုိင္ပင္ၾက၍ တူကြေစ့စပ္ အရပ္ရပ္လုံးစုံ သိမ္းခ်ဳံစုေသာင္း ေငြေပါင္းသျပာ ေစတနာႏွင့္ သဒၶါပသႏၷ တတ္အားသမွ်ျဖင့္ စုၾကဆုံၿပီး ေ၀းနီးေဒသ ၾကားသိၾကေသာ ၾကြသဒၶါေဇာ ပဌနေစာလ်က္ ထုိတုိ႔ေသာရပ္ရြါ လူမ်ားစြာတုိ႔ ဆုံလာကူလ်က္ အုပ္က်က္ေကာ္ေရာ္ ေစတီေတာ္ႀကီး ျပဳျပင္ၿပီးက ေရြထီတင္လွဴႀကံရြယ္ခ်ဴတုိင္း မျငဴမသုံ ကိစၥကုံျဖင့္ ျပည့္စုံထေျမာံ ခ်ိန္ေထာံ သမယ လက္ဦးစလည္း တႏွစ္ထည္းပင္ၿပီ စီေျဖာင့္ေျဖာင့္၊ ေကြးမေႏွာင့္ဘဲ


 ၁၂၇၁ ခု ဥတုခ်ိန္မွန္ ေဟမႏၱေနွာင္း တေပါင္းမာသဆန္း ပကၡ ၁၁ ရက္ မပ်က္မွန္စြာ ေန႔ေသာၾကာ၀ယ္ အခါမြန္းတည့္ ခ်ိန္မွန္းျပည့္ႏွိဳက္ လွ်မ္းလွည့္ ေရွာင္လက္ ၿပိဳျပက္ ထိန္ညီး ျမတ္ေရႊတီကုိ ေျမွာံၿခီး၍တင္ မ်ားလွဴရွင္တုိ႔ ၾကည္လင္စိတ္သံ ပူေဇာ္ပြဲခံလွ်က္ ကၽြတ္ညံခ်ိမ္စီ ပုဏၰမီဟု တီတီမႏၷရ ေရာင္ရြန္းပေသာ သီဟဒီဂါရက္ အက္ႏိႈက္ထက္စြာဗလ၀ မ်ားလွလူမ်ား ရပ္ျခားေ၀းေျမ လာၾကေပသည္။ ဗုိလ္ေခ်အပ္အာ ဥပါသဏဥပါသကီ စုံလင္ညီလ်က္ ဘူသီခရစ္ မဟီစစ္ႏွင့္ ျမစ္အဏၰ၀ါ သြက္သြက္ခါမွ် သဃာေတာ္ေပါင္း ဆြမ္းႀကီးေလာင္း၏ ညြတ္ေပ်ာင္းႏူေမာ္ ေကာင္းခ်ီးေခၚသာ ပူေဇာ္ပြဲခံ သဲသဲလွ်ံတိ ထုန္းစံျပဳလ်က္ ေရွ႕ကုိဆက္အံ မပ်က္ႏွစ္စဥ္ မွန္ပင္မုခ် ျမနိစၥတိ မွတ္ၾကရန္အၿပီး ေစတီႀကီး၏ လွ်ံညီးတင့္ေလ်ာ္ ဘိနိပ္ေတာ္ကား ေနာင္ေသာမွတ္ဘြဲ႔ တဆဲ့ေလးေတာင္ တမုိက္ မရူိက္ပုိေမာံ ေလးသစ္ေျမာံ၏ ထုိေနာံရပ္ေတာ္ ျမင့္ညဏ္ေတာ္ကား ရႈေမ်ာ္တိမ္ငဲ့ ႏွစ္ဆဲ့ရွစ္ေတာင္ တမုိက္ ေလးသစ္ တလစ္လုံးပတ္ တင့္အပ္ေရာင္ရႊန္း အ၀န္းေတာင္ေပါင္း မွတ္ေရွာင္ ငါးဆယ္ ထီးေတာ္၀ယ္ကား အလြယ္မွတ္လ်င္ အခ်င္းသုံးးေတာင္ ကုိးေတာင္လုံး၀န္း ျပညြန္းတေဘာ္ ထီးေတာ္အျမင့္ ရသင့္ေတာင္ႏူံ တဆြဲသုံးဟု ႏွဏ္လုံးၿမဲစြာ စြဲပုိက္ခါလ်င္ ေနာင္လာလူမ်ား မွတ္စိမ္သားဟု ထားခဲ့ေသခ်ာ ေလးမ်က္နာ မွတ္ခင္း လုိဏ္ေျမႏွင္းတည့္ လွ်ံ၀င္းၿပိဳးေျပာင္ မုိးလုံးေလာင္မ် ေရႊေတာင္ႀကီးလား ဘိတိတ္ၾကြားသည္ ေရႊသားမြန္ခ်ယ္လြန္ တင့္တယ္လွ်က္ အံဘြယ္မဆုံး လွ်ပ္စစ္ဟုံးသုိ႔ ေရႊတုံးေရႊဆုိင္ ေရႊတုိင္ေရာင္လ်မ္း ေရႊသဃၤန္းျဖင့္ ရုံလႊမ္းျခယ္လွယ္တသြယ္တ၀ ျပဳျပင္ၾကေသာ ကုန္က်ေငြေပါင္း ေသာင္းေျပာင္းေရာရူ ေနာခုတြက္ေသာ သုံးေတာင္ေက်ာ္ျဖင့္ ထုတ္ေဘာ္ျပထားေနာံသားေနာံလာ မ်ားစြာဗုိလ္လူ ဦးျဖဴ ဦးနက္ မွတ္ခ်က္ေသခ်ာ ေက်ာစာကမၺည္း သိပ္သည္ ညြန္ျပ ၁၂၈၀ ခု ဥတုေဟမ ဆုံးထကုန္ေညာင္း တေပါင္လျပည့္ ေသာံၾကာေန႔ ေနမြန္းတည့္အခ်ိန္တြင္ နာဂိန္ခြင့္ပုိ ေရႊျမင့္မုိရ္ကံသုိ႔ ဗဟုိဠ္လ်ံဆုင္ ေက်ာံစာတုိင္ကုိ ၿမဲခုိင္ႀကံႀကံ ထဲ့အံ့ၿဖိဳးေမာံ ထူစုိကေတာံသားထက္ေအာံေၾကညာ စၾကာ၀ဠါ အနႏၱ ေခတၱသုံးခြင္ ေျမျပင္ သုႏၵရီ သုမၼဟီက နဒီအဏၰ၀ါ အာကာဘ၀က္ နရက္ေအာံထပ္ အရပ္ရပ္သူ နတ္လူၿဗိဟၼာ သတၱ၀ါတုိ႔ကုိ ညီညာရေၾကာင္း ေ၀ဌေရွာင္း၏ ေပါင္းစုဆုံၿပီး ေ၀းနီရပ္ရွိ လာသူမခ်ဳိ သူငါတုိ႔မွ စသည့္ အမ်ားျပဳစုထားေသာ မ်ားျပာ ဒါန သကၠာရပူေဇာ္ ရွိဘူးေျမာ္သား အေဟာ၀တျပဳၾကရေသာ ပုံညထုိထုိ ဤကုသုိလ္တုိ႔ေၾကာင့္ မက္ဖုိလွ္ဆုံးစြန္ ေတာင္းဆုညြန္သည္ နိဗၺာန္ထုတ္ေခ်ာံေရာက္၍ လုိကုန္ေသာ၀္


 - ထုတ္ႏုတ္
တိေလာကမာရဇိန္ေစတီေတာ္ျမတ္ ေက်ာက္စာ


ခ်စ္ေသာ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးအား အစဥ္သျဖင့္ ေလးစားလွ်က္ 


Sunday, March 25, 2018

ခါးစည္းနီႏွင့္ မိန္းကေလး


.. ဒီေခ်ာင္းက “မူး” ကုိသြားသလား “ဥရု” ကုိသြားသလား.. ေမာင္ေရႊ၀ါက ေမးလုိက္သည္ “မူး
ေခ်ာင္း” ကုိလြန္ေသာအခါ ေတာင္ကုန္းကေလး တစ္ခုကုိ တက္ရသည္ ဤေတာင္ကုန္းသုိ႔ မေရာက္မွီမွာပင္ အသံမ်ားကုိၾကားရသည္။
“ ဟီး …ဟီး.. ”
ျမင္းဟီးသံမ်ား ပင္ျဖစ္သည္။
ျမင္းေတြ ရွိသားပဲ..
ဒီကေန ဟုိဘက္ကုိ ဘယ္လုိမွ ျမင္းစီးလုိ႔မရဘူး ဒီနယ္က လူေတြဟာ ဒီခရီးကုိ ဘယ္ေတာ့မွ ျမင္းနဲ႔ မသြားဘူး ဒီလူေတြဟာ “ လူစိမ္းေတြျဖစ္မယ္ မင္းမႈထမ္းေတြျဖစ္ရင္ျဖစ္မယ္”
သူတုိ႔လည္း ေျခသံလုံလုံထိန္း၍ လုိက္သြားၾကသည္၊ ေတာင္ထိပ္ႏွင့္ ခဲတစ္ပစ္ေလာက္ ေရာက္ေသာအခါတြင္..
" ခၽြၽင္း.. ခၽြမ္း.".
.“ ဓါး ခုတ္သံမ်ား” ကုိ အဆက္မျပတ္ ..ၾကားရေတာ့သည္။ တစ္ေယာက္ကုိတစ္ေယာက္ၾကည့္ၿပီးေနာက္ ၿပိဳင္တူေျပးတက္သြားၾကသည္။ မေမွ်ာ္လင့္ေသာ ျမင္ကြင္းေၾကာင့္ ႏွစ္ဦးသား အံ့အားသင့္ သြားၾကသည္။
“ ဟင္ .. ဟာ..”
ေတာင္ေျခကြက္လပ္တြင္ ဘုရင့္တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင့္ ၿပိဳင္၍ ဓါးခ်င္းခုတ္ေနသူမ်ာ ငယ္ရြယ္ေသာ အမ်ဳိးသမီးေလးႏွစ္ဦးျဖစ္သည္။
ေမာင္ေရႊ၀ါက လက္ထဲမွ ေသနတ္ျဖင့္ ထုိးခ်ိန္လုိက္သည္။
“ ေနဦးေလ ၾကည့္လုိ႔မေကာင္းဘူးလား” ဘႀကီးမုံးက ေသနတ္ေျပာင္းေပၚတြင္ လက္တင္၍ တားလုိက္ေလသည္။
ဘုရင့္လူေတြနဲ႔ ေကာင္မေလးႏွစ္ေယာက္ တုိက္ေနတာပဲ
“ မပူပါနဲ႔ကြယ္ တုိ႔ဆီက ေကာင္မေလးေတြ ဒီေလာက္ မတုံးပါဘူး… လာ.. လာ.. ဟုိအကြယ္က သြားၾကည့္ရေအာင္ လုိရင္ေတာ့.. ၀င္ၾကတာေပါ့…”
ဘႀကီးမုံးႏွင့္ ေမာင္ေရႊ၀ါသည္ ၀ါးရုံတစ္ခုကုိကြယ္၍ ေဘးတုိက္ ထုိင္လုိၾကသည္။ ေအာက္ဘက္တြင္ သဲသဲမဲမဲ ခုတ္ေနၾကသူမ်ားကုိ အနီးကပ္ျမင္ၾကရသည္။
ဘုရင္တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင့္ "ဓါးခ်င္းဆုိင္ေနေသာ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး" သည္ ကုိယ္လုံးကုိယ္ထည္ ေသးငယ္ေသာ္လည္း အသက္အရြယ္မွာ မငယ္ေတာ့ၿပီကုိေတြ႔ရသည္။ ဆုံးဆယ္ေက်ာ္ေက်ာ္ ေဆးဆယ္နီးပါးခန္႔ျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူမသည္ သန္မာငယ္ရြယ္ ဖ်တ္လတ္ေသာ ဘုရင့္စစ္သည္ေတာ္ႀကီးမ်ားကုိ ေကာင္းစြာ ခုခံႏုိင္ရုံမွ်မက ယွဥ္ၿပိဳင္၍ပင္ တုိက္ခုိက္ႏုိင္သည္ကုိ ေတြ႔ျမင္ရသည္။ ဘုရင့္တပ္မေတာ္သားသည္ ငွက္ႀကီးေတာင္ဓါးႀကီးကုိ ကုိင္ေဆာင္ထားသျဖင့္ ခၽြန္ထက္ေနေသာ ဓါးဦးကုိ အားကုိးအားထားျပဳၿပီး တုိက္ခုိက္ေနသည္။ ၀မ္းဗုိက္ကုိ ထုိးေဖာက္ႏုိင္ရန္ အႀကိမ္းႀကိမ္ ႀကိဳးစားသည္။ ရင္ကုိခြဲရန္ အဖန္ဖန္အားထုတ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသမီးသည္ အဦးအခၽြန္မရွိေသာ အဖ်ားကားေသာ ေလးကင္းဓါးႏွင့္ ျဖစ္၍ ရန္သူ၏ ဓါးကုိ အေႏွာင့္ႏွင့္ ရုိက္ထုတ္သည္၊ ရန္သူသည္ လည္ပင္းကုိ တိခနဲျပတ္သြားေစရန္တြက္သည္၊ ပုိင္းသည္၊ ေနာက္ အမ်ုိးသမီးတစ္ဦးကား ငယ္ရြယ္ႏုပ်ဳိသည္ ထုမွ်သာမက အဆင္းလွအအင္းလွသည္။ ဖ်တ္လတ္သြက္လက္သည္။

... သူမသည္လည္း “ ရုိးရာ ေလးကင္းဓါး” ႏွင့္ပင္ျဖစ္သည္။
သုိ႔ေသာ အတုိက္ခုိက္တြင္ ပုိမုိ၍ ကၽြမ္းက်င္လိမၼာသည္ သူမႏွင့္ ဖက္ၿပိဳင္မိေသာ စစ္၀တ္စုံႏွင့္ ေယာက်ၤားရင့္မႀကီးသည္ ေခၽြးစီးမ်ားပင္ ထြက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ မၾကာမွီသူမ၏ဓါသည္း ရန္သူကုပ္ေပၚသုိ႔ အရွိန္ျပင္းစြာ က်သြားသည္။ ခဏမွ် လူးလြန္႔ၿပီး ၿငိမ္သြားသည္၊ သုိ႔ရာတြင္ ဓါးထိသည့္ေနရာမွ ေသြးမ်ား သြန္ထြက္လာသည္ကုိ မေတြ႔ရ လွ်ပ္တစ္ျပက္အတြင္းမွာပင္ ဓါးကုိ လွည့္၍ အေႏွာင့္ျဖင့္ ရုိက္ခ်လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသမီးသည္ “ ထဘီအနက္ေပၚမွ ခါးပန္းစည္းအနီ” ကုိ တင္းလုိက္သည္။
ထုိစဥ္တြင္ ျမင္းခြာသံမ်ားၾကား၍ ဘႀကီးမုံးႏွင့္ ေမာင္ေရႊ၀ါၾကည့္လုိက္ရာ …

“ခါးစည္းနီႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးထံသုိ႔ ျမင္းတစ္စီး ဒုန္းစုိင္း”
လာသည္ကုိေတြ႔ရသည္။ အမ်ဳိးသမီးသည္ သြက္လက္စြာ ေရွာင္တိမ္းႏုိင္လုိက္သျဖင့္သာ ျမင္းေပၚမွ က်လာေသာဓါးခ်က္ႏွင့္ လြတ္ကင္းသြားသည္ ျမင္းသမားကုိ အေသအခ်ာ ၾကည့္လုိက္မိေသာအခါတြင္ကား ျမင္းႏွင့္တုိက္သာသည္ သာမန္ ဘုရင့္စစ္သားတစ္ဦးမွ် မဟုတ္ဘဲ ၾကြားၾကြားရားရားႏုိင္လွေသာ ဗုိလ္တစ္ဦး ျဖစ္ေေသာၾကာင့္ပင္ ဗုိလ္မင္းသည္ ျမင္းကုိ ရုတ္ျခည္း တုံ႔လုိက္ၿပီး အမ်ဳိးသမီးထံသုိ႔ ဓါးကုိလႊင့္ယမ္း၍ စုိင္းသြားျပန္သည္။
ဤတစ္ၾကမိလည္း အမ်ဳိးသမီးက ပြတ္သီကပ္သီ ေရွာင္ေပးလုိက္ျပန္သည္၊ မလွမ္းမကမ္းတြင္ ဓါးခ်င္း ခုတ္ေနေသာ အမ်ဳိးသမီးႀကီးႏွင့္ စစ္သည္ေတာ္ႀကီးတုိ႔ပင္ အတုိက္အခုိက္ရပ္၍ အသည္းတုန္ အူတုန္ဖြယ္ အခ်င္းအခင္းကုိၾကည့္ေနၾကသည္၊ ဗုိလ္မင္း၏ ျမင္းသြားရာကကုိ ၾကည့္မိေတာ့မွ ေတာင္ေျခရင္းတြင္ အျခားေယာက္က်ားႀကီး ႏွစ္ဦး ရွိေနေသးသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။ တစ္ေယာက္မွာ ျမင္းေပၚတြင္ တင္းပါးလႊဲထုိင္ေနေသာ “မ်က္နာျဖဴတစ္ဦးျဖစ္နေဘးတြင္ ေသနတ္ကုိင္ တပ္သားတစ္ဦး” တုိ႔ျဖစ္သည္။
ထုိအခ်ိန္ ဗုိလ္မင္းသည္ ကြင္းအလယ္၌ အထီးတည္းရွိေနေသာ အမ်ဳိးသမီးထံသုိ႔ အဟုတ္ျပင္းစြာ လာေနျပန္ၿပီျဖစ္သည္။ ေမာင္ေရႊ၀ါက ေသနတ္ျဖင့္ ခ်ိန္လုိက္ျပန္သည္၊ ဘႀကီးမုံးက ဆတ္ခနဲဆြဲယူ ထားလုိက္သည္၊ သူက ဓါးကုိႏုတ္၍ ထမည္ျပဳျပန္သည္ “ ဘႀကီးမုံက သူ႔လက္ကုိ ဆုပ္ထား” လုိက္သည္။ ထုိစဥ္မွာပင္ သူတုိ႔ အ့ံၾသဖြယ္ရာ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုကုိ ေတြ႔ျမင္လုိက္ၾကရသည္။ မ်က္စိတစ္မိွတ္ အတြင္းတြင္ ဒုန္းစုိင္းလာေသာ ျမင္းေပၚသုိ႔ “ ခါးစည္းအနီႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးေရာက္ရွိ” သြားသည္၊ တစ္ဆက္တည္းမွာပင္ “ ဗုိလ္မင္းသည္ ျမင္းေပၚမွ က်သြားသည္”။ ျမင္ရသူအားလုံးကပင္ အာေမဍိတ္သံ ကုိျပဳလုိက္ၾကသည္။

ပုိ၍အံ့ၾသစရာေကာင္းသည္မွာ “ ခါးစည္းနီမွင့္ အမ်ုိးသမီးသည္ ျမင္းကုိ မတ္တတ္ရပ္၍ စီးသြားသည္”။ ျမင္းဇက္ကုိ မသတ္ဘဲ ေခါင္ခ်ဳိးေတြ႔လုိက္သည္၊ ထုိးေနာက္ ေျမျပင္တြင္ ပတ္လက္ႀကီးရွိေနေသာ ဗုိလ္မင္းထံသုိ႔ ဒုန္းစုိင္း၍ လာသည္။။ သူ႔အလွည္ ကုိယ့္အလွည့္ပင္ျဖစ္ေတာ့သည္။ ဗုိလ္မင္းသည္ လက္ႏွစ္ဖက္ကုိေျမွာက္၍ ပါးစပ္ႀကီးကုိၿဖဲ၍ ေၾကာက္အားလန္႔အား ဟစ္ေဟာ္ေနသည္။
ေမာ္ေရြ၀ါသည္ ဘုရင့္သူရဲေကာင္းႀကီးကုိ ေက်းေတာသူတစ္ဦးက ျမင္းႏွင့္တုိက္သတန္မည္ကုိ စိတ္အားထက္ၾကြစြာ ေစာင့္ၾကည့္ေနခုိက္…
“ ေသနတ္သံႏွစ္ခ်က္” ေပၚထြက္လာသည္။
ဒုိန္းစုိင္းလာေသာ ျမင္းႀကီးသည္ ဗုိလ္မင္းအနီးသုိ႔ ေရာက္လုဆဲဆဲတြင္ လဲက်သြားသည္။ မတ္တတ္ရပ္၍ လုိက္ပါလာေသာ အမ်ဳိးသမီးလည္း ေျမျပင္တြင္ ႏွစ္ပတ္သုံးပတ္ လိမ့္သြားသည္ ေသနတ္သံတခ်က္သည္ သူ႔အနီးမွကပ္၍ ထြက္ေပၚလာျခင္းျဖစ္၍ ၾကည့္လုိက္ရာ ေက်နပ္အားရေနေသာ ဘႀကီးမုံးကုိေတြ႔ရသည္။ ဘႀကီးမုံးသည္ “ တစ္ေနရာသုိ႔ ေမးေငါ့ျပသည္”။ ေစာေစာ ျမင္းေပၚတြင္ အခန္႔သား ထုိေနေသာ “ မ်က္ႏွာျဖဴ ယခုအခါ ဘယ္ဘက္ကုိ ညာလကျဖင့ ္ဆုတ္ထားသည္ ေသြ းမ်ားစီးက်” ေနသည္။ ျမင္းႏွင္ မလွမ္းမကမ္းတြင္ ေသနတ္တစ္လက္က်ေနသည္။

ေနာက္မွ သိရသည္မွာ ဗိုလ္မင္းကုိ အမ်ဳိးသမီးက ျမင္းႏွင့္တုိက္မည္ရွိစဥ္ မ်က္ႏွာျဖဴက အနီးတြင္ရွိေသာ တပ္သား၏လက္မွ “ ေသနတ္ကုိဆြဲယူ၍ ပစ္ျခင္း” ျဖစ္သည္။ ယင္းအျဖစ္ကုိျမင္ေသာ ဘႀကီးမုံးက အလ်င္ဦးေအာင္ ပစ္လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ မ်က္နာျဖဴသည္ လက္တြင္ က်ည္သင့္ခ်ိန္ အခ်ိန္မွာပင္ ေသနတ္ေမာင္းကုိ ဆြဲလုိက္ႏုိင္သျဖင့္ က်ည္ထြက္သြားသည္။ ျမင္းေပၚတြင္ မတ္တတ္ရပ္ေနသူ၏ ရင္ညြန္႔ကုိ တည့္တည့္ခ်ိန္ထားေသာ ေျပာင္းေအာက္သုိ႔ စုိက္သြားခ်ိန္မွ က်ည္ထြက္သည္ျဖစ္၍ လူကုိ မမွန္ဘဲ မင္းကုိထိမွန္းျခင္းျဖစ္သည္။
ထုိအေျခေနကုိ အခြင့္ေကာင္းယူကာ “ ဗုိလ္မင္းအခြင့္ေကာင္းယူ၍ ထေျပး” မည္ျပဳသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူ႔ထက္လ်င္ေသာ “ အမ်ဳိးသမီးက ဓါးျဖင့္ မုိးထား” လုိက္သည္။

... သုိ႔ျဖင့္ ျမင္းေပၚတြင္ ဒဏ္ရာရေနေသာ မ်က္နာျဖဴ အနားတြင္ ေၾကာင္၍ရပ္ေနေသာ တပ္သား အမ်ုိးသမီးႀကီးႏွင့္ ဓါးခုတ္ခဲ့ေသာ တပ္သားတုိ႔သည္ ေၾကာင္စီ၍ ရပ္ေနၾကရေတာ့သည္။ သူတုိ႔တစ္ေတြ မည္သုိ႔မွ် မလႈပ္မရွား၀ံ့ဘဲ ရွိေနသည္မွာ သူတုိ႔ဗုိလ္မင္းကုိ ဓါးမုိးထား၍ တစ္ေၾကာင္း အမည္မသိေနရာမွ အမွတ္မထင္ဘဲ ထြက္ေပၚလာေသာ ေသနတ္သံတစ္ခ်က္ေၾကာင့္ တစ္ေၾကာင္းျဖစ္သည္။ ေတာင္ေပၚတစ္ေနရာမွ ထြက္ေပၚလာေသာ ေသနတ္သံ အတြက္မူ ဗုိလ္မင္းတုိ႔သာမက အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦးကလညး္ အံ့အားသင့္လ်က္ နားမလည္ႏုိင္ဘဲ ရွိေနၾကသည္။ သူတုိ႔အားလုံးပင္ ေတာၾကည့္ေတာင္ၾကည့္ျဖစ္ေနၾကသည္ ဤအတြင္းမွာပင္ ဘႀကီးမုံးသည္ ေသနတ္ကုိက်ည္ထပ္ျဖည့္လုိက္ၿပီး “ တစ္ေယာက္မွ မေျပးၾကနဲ႔ ေက်ာကုိ က်ည္ေဖာက္သြားမယ္ မိန္းမႏွစ္ေရွ႕မွာ ေလးေယာက္စလုံး ထုိေနၾက…” ။

နင္တုိ႔လုိ “ သူရဲေကာင္းေတြ ရတာနပုံမွာ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိေသးသလဲ” “ မိန္းးမႏွစ္ေယာက္ကုိ တုိက္ရဲတဲ့ ေယာက်ၤားႀကီးငါးေယာက္ပဲ တစ္ေယာက္ကေတာ့ မိန္းမဓါးခ်က္နဲ႔ ေသရရွာၿပီ..”
… ဗုိလ္မင္းကမူ အမ်က္ေဒါသ ျပင္းေသာ မ်က္လုံးမ်ားျဖင့္ ဘႀကီးမုံးကုိ စုိက္ၾကည့္သည္။
“ ဘုရင့္လူူေတြကုိ အေနာင့္အယွက္ေပးတာဟာ ဘုရင္ကုိ ပုန္ကန္တာပဲဆုိတာ သိရဲ႕လား..”
သူကၿခိမ္းေျခာက္လုိက္သည္၊ သူ႔စကားေၾကာင့္ ဘႀကီးမုံးက …
“ဟား.. ဟား… ဟက္ဟက္ပက္ပက္” ရယ္ေမာလုိက္သည္ ေမာင္ေရႊ၀ါက သူသည္ လူမ်ားကုိ ဓါးႏွင့္ အပုိင္းပုိင္းခုတ္ပစ္ေနခ်င္ၿပီျဖစ္သည္။
…အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦးက သူတုိ႔ႏွစ္ဦးကုိ အကဲခတ္လ်က္ရွိသည္။
ဘုရင့္လူေတြက ရြာသူရြာသားေတြကုိ ႏွိပ္စက္ညဥ္းပန္းၿပီး ရြာသူရြားမ်ားေတြက မခံမရပ္ႏုိင္လုိ႔ ကုိယ့္အသက္ ကုိယ္အရွက္ကုိ ကာကြယ္ၾကတဲ့အခါမွာ “ သူပုန္ေတြလုိ႔၊ သူခုိးဓါးျမေတြလုိ႔ ဆုိၾကတာပဲေအး..”
က်ဳပ္တုိ႔က ေစာ္ကားတာမဟုတ္ဘူး ဒီမိန္းကေတြကသာ ဘုရင့္အမႈေတာ္ကုိထမ္းရြက္ေနတဲ့ က်ဳပ္တုိ႔ကုိ မေခ်မခံေျပာလုိ႔ ဆုံးမရတာ..
..“ ေအာ္.. နင္တုိ႔က မဖြယ္မရာ လာလုပ္တာကုိး”
ခါးစည္းနီႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးက ေျပာလုိက္သည္။ သူမ၏ အသံသည္ ၾကသည္။ၿငိမ္သည္။ ေကာင္းပါတယ္ ဗုိလ္မင္းတုိ႔ ေက်ာင္းမွန္းကန္မွန္းသိသြားတာေပါ့ က်ဳပ္တုိ႔ဆီက မိန္းမေတြ ဘယ္ေလာက္ ဓါးထက္တ္ဆုိိတာ သိရတာေပါ့..
“ ဒီအေရးကုိ ၀န္းသုိေစာ္ဘြားတုိင္ရမယ္..”
ဗုိလ္မင္းက ထုိင္ရာမွ ထလုိက္သည္ ေမာင္ေရႊ၀ါက ဓါးကုိခၽြတ္၍ ဗုိလ္မင္း၏ ပုခုံးကုိဖိထားလုိက္သည္။ ထပါေစ ေမာင္ေရႊ၀ါ ဒီတစ္ခ်ီေတာ့ လႊတ္လုိက္ေသးတာေပါ့ အခုအခ်ိန္က ဘုရင့္လူေတြကုိ ဖမ္းဆီး သုတ္သင္ရမယ့္ အခ်ိန္မဟုတ္ေသးပါဘူး..
ဘႀကီးမုံးက ေျပာလုိက္သျဖင့္ ေမာင္ေရႊ၀ါက ဓါးကုိ ရုပ္လုိက္သည္ သုိ႔ရာတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက ဘႀကီးမုံး၏ စကားကုိ သေဘာမတူေခ်၊
 ဘႀကီးတုိ႔က လႊတ္ေပမယ့္ ….

“ ကၽြမတုိ႔ မလြတ္ႏုိင္းဘူး ဒင္းတုိ႔ကုိ အူထုတ္ၿပီး ေနလွန္းရမယ္..”
ဗုိလ္မင္း၏ မ်က္ႏွာ၀ုိင္းႀကီးသည္ အမ်ဳိးသမီး၏ ႀကိမ္း၀ါးမူေၾကာင့္ ေသြးဆုတ္သြားသည္ သုိ႔ရာတြင္ မ်က္နွာကုိ ခ်က္ခ်င္းျပင္လုိက္သည္ ႏႈတ္ခမ္းေမြးတြင္ သီးေနေသာ ေခၽြးေပါက္မ်ားကုိ လက္ဖမုိးျဖင့္ သုတ္ပစ္ရင္း…
“ မယ္မင္းႀကီးမေတြ စကားကုိ သတိထားေျပာေနာ္ သူပုန္သူကန္ျဖစ္ၿပီး တံက်င္လွ်ဳိခံရမယ္..”
အမ်ုိးသမီးက ဓါးကုိ ေျမွာက္လုိက္ရာ ဘႀကီးမုံးက ေသနတ္ေျပာင္းျဖင့္ ခံထားလုိက္သည္
ေအး ေဒါသမႀကီးနဲ႔ သူတုိ႔က.. “ အဘုရင့္အမႈေတာ္နဲ႔ လူေတြ ဆုိၾကဦး ဗုိလ္မင္းတုိ႔ ဘယ္ကလာၿပီး ဘယ္ကုိသြားၾကမလုိ႔တုန္း”
က်ဳပ္တုိ႔ကုိ “ ဘယ္သူမွ အစစ္အေဆး မရွိရဘူးလုိ႔” အမိန္႔ေတာ္ ရထားတယ္..
ဗုိလ္မင္းက အမိန္႔ေတာ္ႏွင့္ ဘုရင္ႏွင့္ခ်ည္းေျခာက္ေနသည္။
ဗိုလ္မင္းတုိ႔ကုိ က်ဳပ္တာ၀န္ထားၿပီး လႊတ္လုိက္မယ္ ေဟာဟုိလူကုိ ဗုိလ္မင္းတုိ႔ တာ၀န္ယူမလား
ဘႀကီးမုံးက မလွမ္းမကမ္းမွ အေလာင္းကုိျပ၍ ေမးသည္။
က်ဳပ္တာ၀န္ရွိပါေစ…
ဗုိလ္မင္းက မဆုိးမတြေျဖသည္။
ကတိေနာ္ဗုိလ္မင္း ….
-က်ဳပ္သိပါတယ္
-ကဲသြားၾကေပေတာ့..

 - ထုတ္ႏုတ္
ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္းမွ

ခ်စ္ေသာ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးအား အစဥ္သျဖင့္ ေလးစားလွ်က္ 

Thursday, March 22, 2018

မုိးညွင္းေစာ၀္လုံႏွင့္ မုိးဆုေတာင္းေစတီေတာ္


AD - 1524 သကၠရာဇ္ (၈၄၂-၈၆၄) ဒုတိယမင္းေခါင္ အင္း၀ ေရႊထီးနန္းကုိ စုိးစံစဥ္ကာလတြင္ ျဖစ္သည္။ ေစာ၀္လုံ (ေခၚ) စလုံေစာ္ဘြားသည္ မုိးညွင္းကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေလသည္။

“သတုိးရာဇာ ရဲေက်ာ္စြာ
 ေက်ညာထင္ေပၚ ညီေတာ္ဘုန္းရွိ
 နရပေတ့တသုန္ ျပည့္စုံမင္းဖ်ား
သားေတာ္မင္းေခါင္ ျမန္ေအာင္ရုိက္မြန္း
 ေရႊနန္းေၾကာ့ရွင္း ေအာင္ျမင္ရန္နင္း
ထီးေျခာက္စင္းကား မုိးညွင္းမင္းမ်ဳိး ႏြယ္တရုိး
သတုိးဖ်ားမင္းတရာက စသည္ေရတြက္
ဆယ့္သုံးဆက္တုိးရန္ ခက္ခ်ဳိးႏြံ စုိးမုိးစံ
ႏုိင္ငံအလြန္ စည္းၿပီးတည့္” ဟုေနာင္လာမွတ္စဥ္ မင္းစာစဥ္တြင္ စပ္ဆုိထားခဲ့ၾကသည္။ 

မုိးညွင္းသတုိး ဆယ့္သုံးဆက္ေနာက္ ေစာ၀္လုံ (ေခၚ) စလုံေစာ္ဘြားသည္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ ဘုန္းတန္းခုိးႀကီးခဲ့ေလသည္။” 

AD- 1527  ခုႏွစ္ သကၠရာဇ္ - ၈၈၈ ခုႏွစ္ မုိးေကာင္းမင္းၾတာႀကီးဘြဲ႔ခံ မုိးညွင္းစလုံေခၚ ေစာ၀္လုံ (မိန္းယမ္းေစာ၀္ဖွလုံး) သည္ ဆင္ျမင္း အလုံးအရင္းႏွင့္ ရွမ္းနီတပ္ႀကီးကုိ ဦးစီးကြပ္ကဲ၍ ၎သားေတာ္ သုိဟန္ဘြား (ေဆဟန္ဖွ) ႏွင့္အတူ ရွမ္းနီတပ္ႀကီးျဖင့္ အင္း၀သုိ႔ခ်ီလာရာ ပခန္းနယ္သားတုိ႔ ခုခံတုိက္ခုိက္ရာ အင္း၀အိမ္ေရွ႕မင္းလည္း စစ္အတြင္းနာ၍ အနိစၥေရာက္ေလသည္။ မုိးညွင္းေစာ၀္၏ ရွမ္းနီတပ္ႀကီးသည္ ဟန္လင္းမွတစ္ဆင့္ စစ္ကုိင္းသုိ႔ခ်ီလာရာ အင္း၀ဘက္သုိ႔ ကူးၿပီး၀ုိင္းရံသည္။ ေရႊနန္းေက်ာ့ရွင္နရပတိလည္း အုန္းေပါင္ခြန္ မိန္းငယ္ မေရာက္ေသးေသာေၾကာင့္ အင္းအားမမွ်ေသး၍ ထြက္မတုိက္ေသးေခ်။ မုိးညွင္းစလုံ ရွမ္းနီတပ္မ်ားသည္ အင္း၀ၿမိဳ႕ကုိ ရွစ္ရက္ ၀ုိင္းရံခဲ့ၿပီး ေနာက္ဆုံးတြင္ ဆင္ျမင္းအလုံးအရင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕တြင္းသုိ႔ ၀င္ေရာက္တုိက္ခုိက္ႏုိင္ခဲ့သည္။  အင္း၀ၿမိဳ႕ေပါက္၍ ေရႊနန္းေက်ာ့္ရွင္သည္ ေရႊစာတုိက္ဟူေသာ ဆင္ကုိစီး၍ ထြက္ေတာ္မူေသာအခါ မုိးညွင္းေစာ၀္လုံ၏ သားေတာ္ သုိဟန္ဘြားသည္ ဆင္ႏွင့္ခံ၍ တုိက္ေလသည္ ေရႊနန္းေက်ာ့ရွင္ နရပတိမင္းေခါင္တြင္ အေျမာက္ဆံသင့္ကာ ဆင္ဦးတြင္ပင္ နတ္ရြာစံလသည္။

  မုိးညွင္းေစာ၀္လုံသည္ သားေတာ္ သိုဟန္ဘြားအား တုိက္ဆင္ႏွစ္ရာ၊ ျမင္းေလးေထာင္၊ စစ္သည္သူရဲ ေျခာက္ေသာင္းေပးခဲ့၍ အင္း၀တြင္မင္းျပဳေစသည္။ ေရႊနန္းေၾကာ့ရွင္၏ တူေတာ္ မင္းႀကီးရန္ေႏွာင္ သည္လည္း အင္း၀ပ်က္၍ ၿမိဳ႕ျပင္ေတာအရပ္မွာ ေရွာင္ရွားေနေလသည္ကုိ မိုးညွင္းေစာ၀္လုံ ၾကားသိေလရာ မင္းႀကီးရန္ေနာင္ကုိ ေခၚ၍ “ငါ့သား သုိဟန္ဘြားသည္ ျမန္မာအမူ မလိမၼာပါ၊ မင္းႀကီးသြန္သင္ ပဲ့ျပင္၍ စီရင္ခင္း၊ စိရင္ဖြယ္ရွိေသာအခါ ငါ့သားႏွင့္ တိင္ပင္၍ စီရင္ကြပ္ညွပ္ပါ ” ဟုဆုိက သိုဟန္ဘြားအား သြန္သင္ပဲ့ျပင္ရန္ အမတ္ႀကီးခန္႔ထားခဲ့သည္။ ျပင္စည္ၿမိဳ႕ကုိလည္းေပး၍စားေစသည္။ မုိးညွင္းစလုံသည္ အင္း၀ကုိ စီရင္ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ မုိးညွင္းသုိ႔ျပန္ေလသည္။






  မုိးေကာင္းမင္းၾတာႀကီးဘြဲ႔ခံ မုိးညွင္းစလုံေခၚ ေစာ၀္လုံမိန္းယမ္း တည္ခဲ့ေသာ သားအဖႏွစ္ေယာက္ နယ္ျခားေစတီေခၚ မုိးဆုေတာင္းျပည့္ ေစတီေတာ္ မုိးေကာင္းရြာအနီး ကန္႔ပလူၿမိဳ႕နယ္..








 မူရင္းေက်ာက္စာ စာသား..

AD- 1526 သကၠရာဇ္ ၈၈၈ ခုႏွစ္တြင္ မုိးညွင္း ေစာလုံေခၚ မုိးေကာင္းမင္းၾတာႀကီးသည္ သားေတာ္ သုိဟန္ဘြားကုိ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္တြင္ ထီးနန္းတင္ၿပီး၍ မူးျမစ္ေၾကာင္းအတုိင္း  ဆန္တက္ ၾကြခ်ီေတာ္မူခဲ့ရာ (ယၡဳ-ေရႊဘုိခရုိင္ ကန္႔ဘလူၿမိဳ႕ နယ္၏ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္) မွဳးျမစ္ ကမၻား တေနရာတြင္ ေရႊေညာင္ပင္စုိက္၍ သား၏နယ္ႏွင့္ ဖခင္၏ နယ္ဟု နယ္ျခား  သတိမွတ္ခဲ့ပါသည္။ ထုိေရႊေညာင္ပင္ စုိက္ရာကုိ အစြဲျပဳ၍ ထုိရြာကုိ “မုိးေကာင္းစုိက္ ေညာင္ပင္ရြာ” ဟု အမည္ျပဳ ခဲ့ပါသည္။
စုိက္ေညာင္ပင္၏ အေရွ႕တည့္တည့္ တစ္ဖာလုံခန္႔ အရပ္ ၌ သရက္ျဖဴပင္ႀကီးမ်ား တစ္စုတစ္ေ၀း ေပါက္ေရာက္ လ်က္ရွိရာ ေနရာတြင္ ဓါတ္ေတာ္ေမြေတာ္မ်ားကုိ ဠာပနာလွ်က္ ေစတီေတာ္ တစ္ဆူကုိ တည္ေတာ္မူခဲ့ျပန္ပါသည္။ မုိးေကာင္း မင္းၾတားႀကီး ဆုေတာင္းေကာင္းမွဳ ေစေတီေတာ္ျမတ္ႀကီးကား ဤ “မုိးဆုေတာင္း” ေစေတာ္ ပင္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

ဤမုိးဆုိေတာင္း ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးကုိ ႏွစ္စဥ္ ၀ါဆုိလျပည့္ေက်ာ္ (၆) ရက္ေန႔ ညေနတြင္ သစ္သီးမ်ဳိးစုံ မုံ႔မ်ဳိးစုံ ပန္းမ်ဳိးစုံတုိ႔ျဖင့္ ဆြမ္းေတာ္ႀကီး ကပ္လွဴျခင္း ဗုဒၶပူဇနိယသံဃာေတာ္ အရွင္ျမတ္တုိ႔ထံမွ ငါးရံမင္း၊ ပရိတ္ေတာ္ႏွင့္တကြ တရားေတာ္ျမတ္တုိ႔ကုိ နာယူျခင္း ဓမၼပူဇနိယ သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္တုိ႔အား ဆြမ္းအစရွိေသာ လွဴဘြယ္ ၀တၳဳအစုစုတုိ႔ျဖင့္ ဆက္ကပ္ေလာင္းလွဴ ပူေဇာ္ျခင္း သံဃပူဇနိယ ပြဲေတာ္ႀကီးကုိ ျပဳလုပ္ပူေဇာ္ၾကပါသည္။

လက္လွမ္းမွီသမွ် ျပဳျပင္ထိမ္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ျခင္း

-ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၅၉-ခုႏွစ္၊ သီတင္းကြ်တ္ လျပည့္ေက်ာ္(၈) ရက္ေန႔တြင္ ေျမလူေခဓစႏၱီႏွစ္ၿမိဳ႕- ဂုိဏ္းေထာက္ တတိယေလးထပ္ ဆရာေတာ္ ဦးအရိယ အမွဴးျပဳေသာ ဒါယကာ ဒါယိကာမ အေပါင္းတုိ႔က ျပဳျပင္မြန္းမံပူေဇာ္ခဲ့ၾကပါသည္။

ျပဳျပင္ေတာ္မူခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ႏွင့္ ဒယကာ ဒါယိကာမတုိ႔အား သာဓု သာဓု သာဓု ေခၚပါသည္။
 ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၁၂၇၈ ခုႏွစ္ တန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္ေန႔တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ၾသ၀ါဒစရိယ္ စတုတၳေလထပ္ ဆရာေတာ္ ဦးနရိႏၵအမွဴျပဳေသာ ဒါယကာ ဒါယိကာမ အေပါင္းတုိ႔ကမြမ္းမံျပင္ဆင္လွဴတန္းခဲ့ၾကပါသည္။ သာဓု သာဓု သာဓုပါ…

မုိးညွင္းေစာ၀္လုံသည္ မုိးညွင္းသတုိး (မုိးညွင္းမင္းတရားႀကီး) တည္ ထားေတာ္မူခဲ့ေသာ“ စန္႔ေခါဖိတ္ ” ေစတီေတာ္ႀကီး ေဟာင္းႏြမ္း ယုိယြင္းေနသည္ကုိ ျမင္ေလရာ ရဟန္းသံဃာပညာရွိ မွဴးမတ္တုိ႔ႏွင့္ တုိင္ပင္ၿပီး ေစာ၀္လုံ ေစာ္ဘြား ကုိယ္ေတာ္တုိင္ ဦးေဆာင္ကာ ၿမိဳ႕ရြာနယ္ပယ္ရွိ အပ်ိဳ- လူပ်ဳိမ်ားစုေပါင္း၍ အုတ္တစ္ခ်ပ္ စီထည့္ၿပီး ကုသုိလ္ျပဳမြမ္းမံ ေရာင္ေတာ္ ဖြင့္ေလသည္။

ရွမ္းနီသမုိင္း၀င္ စန္႔ေခၚဖိတ္ ဘုရားအေၾကာင္း ဖတ္လုိပါက.. 








                                          ခ်စ္ေသာ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးအား အစဥ္သျဖင့္ ေလးစားလွ်က္  


Monday, March 19, 2018

တရုတ္-ျမန္မာ ေကာင္းတုံစစ္ပြဲေနာက္ကြယ္က ရွမ္းနီမ်ား


ရွမ္းနီအမ်ဳိးသား ဗလမင္းထင္ဦးစီးကြပ္ကဲေသာ ေကာင္းတုံခံတပ္
 
AD- 1380 - 1388  မင္တရုတ္ မင္းဆက္ လက္ထက္တြင္ ယူနန္ ရွမ္းနယ္မ်ားအား မိမိတုိ႔ တရုတ္ နယ္နိမိတ္အျဖစ္ ပိုင္ပိုင္ႏုိင္ႏုိင္ သြမ္းသြင္းႏိုင္ခဲ့ေလသည္။  17 - ရာစုေက်ာ္ မွစ၍ မင္ မင္းဆက္မ်ားသည္ ေျပာင္း လဲလာခဲ့ကာ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္း မုိးေကာင္း၊ မုိးညွင္း ရွမ္းနီနယ္မ်ား အေပၚ စိတ္၀င္စားမႈ ပုိမုိထက္သန္ လာပါေတာ့သည္။ မင္တရုတ္တုိ႔၏ က်ဴးေက်ာ္စစ္ကုိ ရွမ္းနီအမ်ဳိးသား စစ္သူႀကီး ဗလမင္းထင္ ၏ ကြပ္ကဲမူေအာက္က ရွမ္းနီတုိ႔၏ ေကာင္းတုံခံတပ္ တုိက္ပြဲႀကီးက ျပည္ခ်စ္စိတ္ကုိ ေဖၚျပခဲ့ေလသည္။ ျမန္မာ့ သမုိင္းမ်ားကုိ ေလ့လာေထာက္ရႈျခင္းအားျဖင့္ ရွမ္းနီတုိ႔သည္ ၁၁ ရာစု ပုဂံေခတ္ မြန္ဂုိတာတာမ်ား က်ဴးေက်ာ္စစ္ထဲက ျမန္မာျပည္ႀကီးကုိ ဗမာလူမ်ုိးမ်ားႏွင့္အတူ ယေန႔ခ်ိန္ထိ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓါတ္ ခုိင္မာစြာကာကြယ္ခဲ့ေၾကာင္း သမုိင္းသက္ေသ ခုိင္လုံသည္။

ေကာင္းတုံခံတပ္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဗလမင္းထင္သည္ တာေလာႀကီးနယ္သား ရွမ္းနီလူမ်ဳိးတဦးျဖစ္ၿပီး ေလွထုိး ျမင္းစီး ဓါးေရးကၽြမ္းကာ သူရသတၱိနဲ႔ ျပည့္စုံၿပီး လက္ေအာက္ ငယ္သားမ်ားအေပၚ သနား က်င္နာေသာ စီးမံအုပ္ခ်ဳပ္ေကာင္းတဲ့ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင့္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူ သြားေသာ ႏုိင္ငံေတာ္ၾသ၀ါဒစရိယ ၀န္သုိဆရာေတာ္ႀကီးမွ မိန္႔ၾကားဖူးသည္။
 
AD- 1447 ခုႏွစ္ ေကာဇာသကၠရာဇ္ ၈၁၁ ခုႏွစ္တြင္ မင္တရုတ္ ဧကရာဇ္ (Ming Dynasty) မွ ေမာျပည္အပုိင္ (ယခုယူနန္နယ္) ရွမ္းနယ္မ်ားကုိသိမ္းယူၿပီး ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပုိင္း ရွမ္းနီနယ္မ်ားျဖစ္ေသာ မုိးေကာင္း၊ မုိးညွင္း တုိ႔ကို သိမ္းပုိက္ရန္ အမိန္႔ထုတ္ကာ စစ္သည္အင္အား တစ္သိန္းသံုးေသာင္း ေက်ာ္ျဖင့္ ယူနန္နယ္မွ တစ္ဆင့္ ခ်ီတက္ လာေလသည္ မုိးေကာင္းၿမိဳ႔ ေတာ္ကို ၀င္ေရာက္တုိက္ခို္က္ရန္ ဧရာ၀တီကို ကူးရမည္ျဖစ္ရာ မင္တရုတ္မ်ား ဧရာ၀တီျမစ္ကို တံတားဖြဲ႔ၿပီး ရွစ္ေန႔တိတိ ကူးရေလသည္။
ထုိသုိ႔ ကူးေနသည္ကို မုိးေကာင္းေစာ္ဘြား၏ ကင္းလွည့္တပ္မ်ား ေတြ႔သျဖင့္ သတင္းေပးပုိ႔ရာ မုိးေကာင္း ေစာ္ဘြားႀကီးမွ မုိးညွင္းေစာ္ဘြားထံသုိ႔လည္း သတင္းေပးၿပီး ေစာ္ဘြားႏွစ္ပါး ပူးေပါင္းတပ္ျဖင့္ တရုတ္တပ္ မ်ားကို ဆီးႀကိဳ တုိက္ခုိက္ေလေတာ့သည္။

မုိးေကာင္း၊ မုိးညွင္း ရွမ္းနီပူးေပါင္းတပ္မ်ားက တရုတ္တပ္မ်ား ဆီးႀကိဳ တုိက္ခုိက္ေလရာ တရုတ္တပ္မ်ား ပ်က္ၿပီး ဆုတ္ရေလသည္။ ထုိသုိ႔ တရုတ္တပ္မ်ား ပ်က္ၿပီး ဆုတ္သြားရ ေၾကာင္း
AD- 1413 – 1468 အင္း၀နရပတိမွ (နရပတိမင္းသည္ မုိးညွင္းမင္းတရားႏွင့္ ရွင္ျမတ္လွတုိ႔၏ သားေတာ္အငယ္ျဖစ္သည္။၊ ငယ္မည္မွာ သီဟသူျဖစ္ၿပီး ျပည္ၿမိဳ႕ကုိစားရသည္။) သတင္းရလွ်င္ မုိးေကာင္းႏွင့္ မုိးညွင္း ေစာ္ဘြားႏွစ္ပါးကို ဂုဏ္ျပဳေသာ အားျဖင့္ ေရႊေငြလက္ေဆာင္ေတာ္မ်ား ပုိ႔ေဆာင္ေလေတာ့သည္။

AD- 1450 ခုႏွစ္ သကၠရာဇ္ ၈၁၂ အေရာက္တြင္ မုိးညွင္းေစာ္ဘြား နတ္ရြာစံၿပီး သားေတာ္ အိမ္ေရွ႔မွ ေစာ္ဘြားအျဖစ္ သုိ႔ ေရာက္ေလသည္။ ေစာ္ဘြားအျဖစ္သုိ႔ ေရာက္ေသာ္ အင္း၀ကုိတုိက္ခုိက္ရန္ နန္းေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးရာ အင္း၀ မွ လႊတ္ထားေသာ သူလွ်ိဴ မွ ၾကားသိသျဖင့္ အင္း၀သုိ႔ သတင္းပုိ႔ ေလသည္။ အင္း၀ နရပတိလည္း စံုစမ္းျခင္း မျပဳေတာ့ဘဲ အိမ္ေရွ႔မင္းသား ျပည့္စုန္သီဟသူကုိ ေျခလ်င္စစ္သည္ ခုႏွစ္ေသာင္း၊ တုိက္ဆင္ ေလးရာ၊ ျမင္း ရွစ္ေထာင္ျဖင့္ မုိးညွင္းကုိ သိမ္းပုိက္ေစေလသည္။

နရပတိမင္း သည္ တခ်ိန္က အင္း၀ကုိ သိမ္းပုိက္စုိးစံခဲ့ေသာ မုိးညွင္းမင္းတရားႀကီး၏ သားေတာ္အငယ္ဆံုး သီဟသူပင္ျဖစ္သည္။ သီဟသူသည္ နရပတိဘဲြ႕ ခံကာ အင္း၀ဘုရင္ျဖစ္ေသာ္ ရမည္းသင္းၿမိဳ ႔ ႏွင့္ ပင္လယ္ၿမိဳ ႔ကို ေျခလ်င္ စစ္သည္ ၈ ေသာင္း၊ ျမင္းတပ္ ေျခာက္ေထာင္၊ ဆင္တပ္ သံုးရာ ျဖင့္တုိက္ခုိက္ေစသည္။ ရမည္းသင္းစားလည္း အင္း၀တပ္မ်ား စစ္မတုိက္ခင္ လက္နက္ခ်ကာ အညံ ခံေလသည္။

ပင္လယ္ၿမိဳ ႔ကုိ ၀ုိင္းရံျပန္ေလသည္။ ပင္လယ္ၿမိဳ ႔သည္ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ား၏ ပံ့ပုိးမူကို အထူးရရုံသာမက လက္နက္စိန္ေျပာင္းႀကီး မ်ားကလည္း ထူထပ္သျဖင့္ အင္း၀တပ္မ်ား ၿမိဳ ႔အနီး ကပ္လုိ႔ မရဘဲ ၿမိဳ ႔ႏွင့္ မနီးမေ၀း ေနရာတြင္ စခန္းခ်ကာ ၀ုိင္းရံထားေလသည္။ ထုိသုိ႔ ၀ုိင္းရံေနစဥ္ မင္တရုတ္တပ္မ်ား ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားက (ေမာျပည္) အတြင္းသုိ႔ ၀င္ေရာက္လာေလသည္။ တရုတ္တပ္မ်ား သည္ မုိင္းေမာကုိ သိမ္းကာ အခုိင္ေနၿပီး က်န္ရွိေနေသာ ေစာ္ဘြားပုိင္နယ္မ်ားကို သိမ္းရန္ ျပင္ဆင္ေလသည္။ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားလည္း အင္း၀သုိ႔ သံေစလႊတ္ကာ စစ္ကူေတာင္းေလသည္။

ဘုရင္ နရပတိလည္း ရွမ္းနီေစာ္ဘြားမ်ား ေတာင္းေသာ စစ္ကူကို လက္ခံေလသည္။ တရုတ္တုိ႔လည္း အင္း၀ ႏွင့္ ေမာျပည္ ပူေပါင္းသည့္ သတင္းရသည္ ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ကုိခ်ီတက္ သိမ္းပုိက္ၿပီး ဧရာ၀တီျမစ္ ျဖတ္ကူးရန္ တံတားေဆာက္ေလသည္။

AD- 1443 ခုႏွစ္ ေရာက္ေသာအခါ အင္း၀တြင္ စစ္ေရးႀကံဳ ေနသည္ကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ပင္လယ္စား သည္ ရမည္းသင္းၿမိဳ ႔ကို တုိက္ခုိက္သိမ္းပုိက္ေလေတာ့သည္။ အင္း၀ဘုရင္ နရပတိမွာမူ တရုတ္ကို တုိက္ရန္ ျပင္ဆင္မူသာ ျပဳလုပ္ေနေလသည္။

AD- 1444 ခုႏွစ္ တြင္ က်ဴ းေက်ာ္ လာသည့္ မင္တရုတ္တပ္ကို အင္း၀ႏွင့္ မုိးေကာင္း၊ မုိးညွင္း ရွမ္းနီတပ္တုိ႔ ပူးေပါင္းတပ္မ်ား ဆီးႀကိဳ တုိက္ခုိက္ေလသည္။ ပူးေပါင္းအင္းအား မွာ တုိက္ဆင္ ရွစ္ရာ ၊ ျမင္း တစ္ေသာင္းငါးေထာင္၊ ေျခလ်င္စစ္သည္ ႏွစ္သိန္း ငါးေသာင္း၊ ေရတပ္ အင္အား ရွစ္ေသာင္း ျဖင့္ ခုခံေလသည္။
မင္တရုတ္တုိ႔လည္း စစ္ေၾကာင္းေလးေၾကာင္းျဖင့္ ခ်ီတက္လာသည္။ ေကာင္းတံုတြင္ အင္း၀တပ္ႏွင့္ တရုတ္ စစ္သူၾကီး တစ္ဦး ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ေၾကာင္းတုိ႔ အျပင္းအထန္ တုိက္ခုိက္ၾကေလသည္။ တရုတ္တပ္မ်ားသည္ ဆင္တပ္ကို မျမင္ဖူးသျဖင့္ ေၾကာက္လန္႔ၾကကုန္ေလေတာ့သည္။
ထုိသုိ႔ တစ္ဘက္နွင့္ တစ္ဘက္ အျပင္းအထန္တုိက္ရင္း တရုတ္စစ္သူႀကီး က်ေလသည္။ တရုတ္စစ္သည္ မ်ားလည္း အစားေသာက္ရိကၡာ မလံုေလက္သျဖင့္ မုိး၀န္း သုိ႔ ဆုတ္ေလ၏။ ရွမ္းေစာ္ဘြားႀကီးမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ မုိးေကာင္းရွမ္းနီေစာ္ဘြား ႏွင့္ မုိးနဲ႔ ရွမ္းႀကီးေစာ္ဘြား တုိ႔သည္ ဗန္းေမာ္တြင္ အခုိင္အမာ တပ္စြဲ၍ ျပန္ေနေလသည္။ တရုတ္တုိ႔လည္း ရိကၡာအင္အားစုၿပီး ထပ္မံတုိက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနျပန္သည္။ မင္တရုတ္တုိ႔၏ ရည္ရြက္ခ်က္မွာ အာရွတခြင္ကို သိမ္းပုိက္ရန္ျဖစ္သည္။ ထုိေခတ္တြင္ ကုိးရီးယားသည္ မင္မင္းဆက္၏ ၾသဇာခံ ျဖစ္ေနခဲ့ၿပီး။ မင္မင္းဆက္သည္ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႔ေသာ အင္ပါယာကို ထူေထာင္လုိျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။

AD- 1557 ခုႏွစ္ ေတာင္ငူေခတ္ ဘုရင့္ေနာင္ မင္းတရားႀကီးသည္ ရွမ္းက်ိဳင္းရုံးႀကီး နယ္ (ယေန႕ေခတ္ ကခ်င္/ရွမ္း/ကယားနယ္) မ်ားအား သိမ္းပိုက္ ေအာင္ႏုိင္ခဲ့သည္။ သို႕ေသာ္ျငားလည္း ေဒသခံေစာ္ဘြား မ်ားသည္ နယ္ခ်င္းထိစပ္ေနေသာ တရုတ္ယူနန္ ဘုရင္ခံႏွင့္ ျမန္မာေနျပည္ေတာ္ ထံသို႕ ႏွစ္ဘက္ စလံုးအား အခြန္အတုပ္ မ်ားေပးေဆာင္ကာ ၄င္းတို႔၏ ပေဒသရာဇ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အားဆက္လက္ တည္တံ့ ေအာင္ႀကီဳးစားခဲ့ၾကရသည္။

ဆင္ျဖဴရွင္လက္ထက္ တရုတ္ ဧကရာဇ္မင္း ခ်င္းလံု၏ က်ဴးေက်ာ္စစ္

ဆင္ျဖဴရွင္မင္း AD – 1736 – 1776 ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုန္းေဘာင္းမင္းဆက္တြင္ တတိယေျမာက္မင္းျဖစ္၍ အေလာင္းမင္းတရား ဦးေအာင္ေဇယ်၏ ဒုတိယသားေတာ္ျဖစ္သည္။ သကၠရာဇ ၁၀၉၈ ခုႏွစ္ ၀ါေခါင္ လဆန္း ၁၃ ရက္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ ဖြားျမင္ၿပီး ငယ္မည္မွာ ေမာင္ရြသည္ ေျမဒူးမင္းဟုလည္းေခၚသည္။ မေကြးၿမိဳ႕မွ ဆင္ျဖဴေတာ္ရရွိသျဖင့္ ဆင္ျဖဴရွင္ဘြဲ႔ကုိခံယူသည္။ 

ပထမ က်ဴးေက်ာ္စစ္ AD - 1765 – 1766 
1765 - ခုႏွစ္ဦးပိုင္းတြင္ ယိုးဒယားသု႔ိ ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ရန္ အတြက္ ေကာင္းတံုတပ္မႈး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနမ်ိဳး သီဟပိုက္၏ တပ္၂၀၀၀၀ သည္ ၿမိဳ႕အားေခတၱ စြန္႔ခြာခဲ့သည္။ ထို အခ်ိန္ကို အခြင့္ ေကာင္းယူကာ ယူနန္ ဘုရင္ခံ လ်ဴ သည္ နယ္စပ္တြင္ ကုန္သည္ျဖစ္ေသာ ေလာလီ၏ က ခုိက္ရန္ျဖစ္ၾကမွ တရုတ္ဘက္မွ ေသသည္ကုိ အသက္ဖုိးေလ်ာ္ရရုံမွ်ႏွင့္ မေက်နပ္ လူစားရလုိျခင္းတုိ႔ အေၾကာင္းခံ၍ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ စစ္ပြဲျဖစ္သည္။
တရုတ္စစ္သူႀကီး ရည္တာေလာရဲသည္ ျမင္းတစ္ေသာင္း စစ္သည္ငါးေသာင္းျဖင့့္ က်ဳိးင္းတုံၿမိဳ႕ကုိ ၀န္းရံ ထားသည္။ ေကာင္းတံု ၿမိဳ႕အားလည္း လြယ္လင့္တကူ သိမ္းပိုက္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း တလ အၾကာ တြင္ ေနျပည္ေတာ္မွ တပ္မ်ား ဆင္ႏွစ္ရာ၊ ျမင္းႏွစ္ေထာင္၊ စစ္သည္ ႏွစ္ေသာင္းပါေသာ တပ္(၁၁) တပ္ျဖင့္ ဥဒိန္ပုညာႏွင့္ စံလွႀကီးတုိ႔က စစ္ကဲ၊ လက္၀ဲမွဴး ေနမ်ဳိးစည္သူက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍  ၂၇.၁၂. ၁၉၆၅ တြင္ခ်ီတက္ တုိက္ခုိက္ရာ တရုတ္တုိ႔သည္ မခံႏုိင္ေတာ့ပဲ ဆုတ္ခြာခဲ့ရာ ေနမ်ိဳးစည္သူသည္ ယူနန္နယ္ ပ်ဴ အာလြင္ျပင္ အထိ တရုတ္တို႔အား လိုက္လံတိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ ထုိစစ္ပဲြတြင္ တရုတ္စစ္ သည္ ၃၀၀၀၀ ခန္႕ ျမန္မာတို႔၏ လက္ခ်က္ အစာေရစာျပတ္လပ္မႈႏွင့္ေရာဂါ ဘယ တို႕ေၾကာင့္က် ဆံုးခဲ့ရသည္။ ယူနန္ ဘုရင္ခံ လ်ဴ  သည္ စစ္ပဲြ၏ ရႈံးနိမ့္မႈေၾကာင့္ မိမိကိုယ္ မိမိ လည္ေခ်ာင္း ကိုျဖတ္ကာ အဆံုးစီရင္ခဲ့ရာ  ပထမက်ဴးေက်ာ္စစ္ ၿပီးဆုံး ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ရႈံးနိမ္႔ မႈေၾကာင့္ ကြင္ မင္းႀကီးသည္ အျပင္းအထန္ေဒါသပုန္ ထခဲ့ဲၿပီး ဇီက်န္းႏွွင့္ ဂြမ္ဇိုး နယ္မ်ား၏ အားေအာင္ႏုိင္ခဲ့ေသာ နာမည္ေက်ာ္ စစ္သူႀကီး ရန္ရင္ဂ်ဴးအား ျပည္သိမ္း တပ္ဖဲြ႔၏ စစ္ေသနာပတိ အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။

ဒုတိယ က်ဴးေက်ာ္စစ္ AD- 1766- 1767

1766-ခုႏွစ္ ေႏြဦးတြင္ ျပည္သိမ္းတပ္ဖဲြ႔အား စစ္သူႀကီးရန္က စတင္ကြပ္ကဲမႈ ယူခဲ့သည္။ ရန္သည္ ေကာင္းတံု အားေက်ာ္လႊားကာ အထက္ဗမာျပည္အား တိုက္ရုိက္ ထိုးစစ္ဆင္ရန္ အစီအစဥ္ ေရးဆဲြခဲ့သည္။ အဆံုး စြန္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ မွာျမန္မာျပည္ တျပည္လံုးအား ကြင္ႏုိင္ငံေတာ္ အတြင္းသို႔ သြတ္သြင္းေရး ပင္ျဖစ္သည္။ 
1767 ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလတြင္ တရုတ္တုိ႔က ျမင္းႏွစ္ေသာင္း ငါးေထာင္၊ စစ္သည္ႏွစ္သိန္းငါးေသာင္း ကုိ ရင္စုတာရည္ႏွင့္ ဆင္တာေလာရဲ တုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍ ဗန္းေမာ္သုိ႔ စႏၵားေၾကာင္းမွခ်ီလာရာမွ စစ္ပြဲစတင္ ျဖစ္ပြားသည္။ ရန္သူတရုတ္တုိ႔က  ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ကို တိုက္ခိုက္ေျခကုတ္ ယူၿပီး အင္း၀ကို တိုက္ရုိက္ ခ်ီတက္ ရန္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာတို႔သည္ တရုတ္တို႔၏ စီမံခ်က္ကို ႀကိဳတင္ ရိပ္စားမိခဲ့ၿပီး ဧရာ၀တီျမစ္ေၾကာင္း တေလ်ာက္ ခံစစ္အစီအစဥ္ မ်ားေကာင္းစြာျပင္ ဆင္ထားခဲ့သည္။
စစ္သူႀကီး မဟာသီဟ သူရ သည္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အား လက္လႊတ္ရန္ အမိန္႔ေပး ခဲ့ၿပီး ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ ေတာင္ဘက္ မိုင္အနည္းငယ္ သာေ၀းေသာ ေကာင္းတံုၿမိဳ႕တြင္ စစ္သည္ အင္အား ၂၅၀၀၀ ႏွင့္ ျပင္သစ္လူမ်ိဳး အေျမာက္တပ္ဖဲြ႔မ်ားျဖင့္ ခံစစ္ကို ခိုင္မာ ေအာင္ျပင္ဆင္ ထားခဲ့သည္။ ထို႔အတူ ယူနန္နယ္ျခား ကန္ေဟာင္းၿမိဳ႕မွ မဟာသီဟသူရ အားလည္းေကာင္း ေတာင္ဘက္ျခမ္းမွ ပတ္ကာ ဗန္းေမာ္ သို႕ခ်ီတက္ေစသည္။
ဤစစ္တြင္ ျမန္မာတုိ႔ဘက္က ဆင္ႏွစ္ရာ ျမင္းႏွစ္ေထာင္ စစ္သည္ႏွစ္ေသာင္းပါ တပ္(၂၁) တပ္ကုိ ေျမစြန္း၀န္ႏွင့္ ပင္းယၿမိဳ႕စားတုိ႔က စစ္ကဲ ၀န္ႀကီးမဟာစည္သူက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍ မုိးေကာင္း၊ မုိးညွင္းေၾကာင္း ခ်ီရသည္။ အေျမာက္တင္ေလွသုံးရာ စစ္သည္ တစ္ေသာင္းငါးေထာင္ပါတပ္ (၁၁)တပ္ကုိ လက္၀ဲ၀င္းမွဴး ေနမ်ဳိးစည္သူက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍ ေရးေၾကာင္းမွ ဗန္ေမာ္သုိ႔ခ်ီရသည္။

ဗန္းေမာ္-ေကာင္းတံုေထာင္ေခ်ာက္
ရင္စုတာရည္သည္ ဗန္းေမာ္ေရာက္လွ်င္ ဗန္းေမာင္ေစ်းတပ္၌ လူသုံးေသာင္း ျမင္းသုံးေထာင္ထားခဲ့ၿပီး က်န္လူခုႏွစ္ေသာင္း ျမင္းခုႏွစ္ေထာင္ႏွင့္ ေကာင္းတုံကုိ ၀န္းရံလုပ္ႀကံသည္။ ထုိအခါ ၿမိဳ႕၀န္ဗလမင္းထင္ အစီအရင္ေကာင္းသျဖင့္ တရုတ္တုိ႔ၿမိဳ႕တြင္းသုိ႔ မေဖါက္ႏုိင္ျဖစ္၍ ေကာင္းတုံတပ္ႏွင့္ တာႏွစ္ဆယ္ အကြာတြင္ တပ္တည္၀န္းရံေနရသည္။ လက္၀ဲမွဴးေနမ်ဳိးစည္သူ တပ္မ်ားတုိက္၍ တရုတ္တုိ႔၏ ဗန္းေမာ္ေစ်း တပ္ပ်က္သြားသည္။
တရုတ္တုိ႔ဘက္မွ ဆင္တာေလာရဲသည္ ျမင္းတစ္ေသာင္း၊ စစ္သည္တစ္သိန္းကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍ မုိးေကာင္းသုိ႔ ခ်ီလာသည္။ သဥၹာႏြယ္လိမ္ေတာင္၌ ျမင္းငါးေထာင္၊ စစ္သည္ငါးေသာင္း တပ္စြဲေစခဲ့ၿပီး ျမင္းတစ္ေသာင္း စစ္သည္ တစ္သိန္းကုိ ရင္စုတာရည္က ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျပဳ၍ ဗန္းေမာင္သုိ႔ခ်ဳီလာသည္။

ခ်င္ စစ္သည္တို႔သည္ ၁၇၆၆ ဒီဇင္ဘာတြင္ ဗန္းေမာ္အား အခုအခံမရွိ သိမ္းပို္က္ခဲ့ၿပီး ေထာက္ပံ့ေရး စခန္း အျဖစ္အေျခခ်ခဲ့သည္။ ေကာင္းတံုအား ဆက္လက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာ္လည္း ဗလမင္းထင္၏ ခုခံ မႈေၾကာင့္ တရုတ္တို႕ အက်အဆံုးမ်ားခဲ့သည္။  ဒီဇင္ဘာ လကုန္တြင္ မဟာသီဟသူရ၏ တပ္မ်ားေတာင္ဘက္ ရွမ္းေတာင္တန္းမ်ား ဆီမွ ဆင္းသက္လာသျဖင့္ တရုတ္ ၄၅၀၀၀ ခန္႔မွာ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အတြင္း ပိတ္မိေတာ့ သည္။ တရုတ္တို႔ အင္အား စိတ္ဓာတ္ပိုင္း က်ဆင္းလာခ်ိန္တြင္ ျမန္မာတို႔သည္ ထိုးစစ္ႀကီး ဆင္ႏဲြေလ ေတာ့သည္။

စစ္မ်က္ႏွာႏွစ္ဖက္ ရင္ဆိုင္ရေသာ တရုတ္တို႔သည္ မခံႏုိင္ေတာ့ပဲ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ ယူနန္နယ္ အတြင္း သို႕ ဧရာ၀တီျမစ္ရုိးအတိုင္း ဆုတ္ခြာရာ ျမစ္၏အေရွ႕မွ ဗလမင္းထင္၏ တပ္ဖဲြ႕မ်ား အေနာက္ဘက္မွ မဟာသီဟ သူရ၏ တပ္ဖဲြ႔မ်ားမွ ထက္ၾကပ္လိုက္လံ စစ္ဆင္ေခ်မႈန္းခဲ့ရာ
လက္၀ဲမွဴး (၁၁) တပ္ႏွင့္ ေကာင္းတုံ တပ္သုိ႔ တရုတ္တုိ႔၏ ရံတပ္ကုိ ညပ္တုိက္ရာ ရင္စုတာရည္တပ္မ်ား မုိင္း၀န္းသုိ႔တုိင္ ေျပးရသည္။ ယူနန္နယ္ အတြင္းရွိ တရုတ္ပိုင္ၿမိဳ႕ (၇) ၿမိဳ႕အား ဆက္လက္သိမ္းပိုက္ ရရွိခဲ့သည္။

ေအာင္ႏုိင္သူျမန္မာ တပ္မ်ားသည္ အေျမာက္လက္နက္ေရႊေငြ မ်ားအား တရုတ္ၿမိဳ႕မ်ားမွ သိမ္းယူကာ ေမလ တြင္ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္သို႕ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ တရုတ္ ဧကရာဇ္ ခ်င္းလံု သည္ စစ္သူႀကီး “ရန္” အား မိမိကိုယ္ မိမိ အဆံုးစီရင္ရန္ အမိန္႔ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

- တတိယ က်ဴးေက်ာ္စစ္ AD 1767 – 1768 
 
တရုတ္တုိ႔ စစ္ပဲြ ၂ ႀကိမ္ ရႈံးနိမ့္ၿပီးေနာက္ တရုတ္ ဧကရာဇ္သည္ ျမန္မာတို႔အား ႏုိင္ငံငယ္ဟူၿပီး အထင္မေသး ၀ံ့ ေတာ့ေခ်။
AD 1767  ခုႏွစ္တြင္ မန္ခ်ဴး နာမည္ေက်ာ္ စစ္သူႀကီး မင္းေယြ႕ အား စစ္ေသနာပတိ ခန္႔ အပ္ခဲ့သည္။ မင္းေယြ႕သည္ ဧကရာဇ္၏ သမက္ေတာ္ လည္းျဖစ္သည္။

မင္းေယြ႕ သည္ မိုးကုန္ပိုင္းတြင္ စစ္ေၾကာင္း ၂ေၾကာင္း ခဲြကာ ထိုးစစ္ဆင္ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။ ပင္မ စစ္ေၾကာင္းကို ၄င္းကိုယ္တိုင္ ဦးစီးကာ နမၼတူေခ်ာင္း အတိုင္းလာရႈိး ကို သိမ္းပိုက္ရန္ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အီတန္ဂီ ဦးစီးသည္႔ ဒုတိယစစ္ေၾကာင္းသည္ ဗန္းေမာ္လမ္းေၾကာင္း အတိုင္းခ်ီတက္ ရန္ျဖစ္သည္။

စစ္ဆင္ေရးရည္မွန္းခ်က္မွာ အင္း၀ၿမိဳ႕ေတာ္အား အေရွ႕အေနာက္ႏွစ္ဖက္ ညွပ္ရန္ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ တို႔သည္ အီတန္ဂီ၏ ဒုတိယစစ္ေၾကာင္းအားေကာင္းတံု မွ ေနမ်ိဳးစည္သူ ဦးစီးထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး ဗလမင္းထင္ႏွင့္ မဟာသီဟသူရ တို႔၏ တပ္မ်ားက အေရွ႕ေျမာက္ဘက္တြင္ ပင္မ စစ္ေၾကာင္းအား ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ျဖစ္သည္။

- တရုတ္ျမန္မာ စစ္ပြဲကာလ ပုဆုိးခါးေတာင္းက်ဳိက္ ထုိးကြင္းမင္ေၾကာင္ႏွင့္ တရုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ ဗန္ေမာ္ ေကာင္းတုံနယ္ရွိ ရွမ္းနီလင္မယား..

၁၇၆၇ နုိ၀င္ဘာ တြင္ မင္းေယြ႔၏ တပ္မ််ားသည္ ဗန္းေမာ္ကို သိမ္းပိုက္ၿပီး ေကာင္းတံုေတာင္ဘက္ ဟန္စင္ အား ရိကၡာေထာက္ စခန္းအျဖစ္ စစ္သည္ ၅၀၀၀ ႏွင့္ အေစာင့္ ခ်ထားခဲ့သည္။ စစ္သည္ ၁၅၀၀၀၀ ျဖင့္ အင္း၀သို႕ဆက္လက္ ခ်ီတက္ခဲ့သည္။

ဒီဇင္ဘာေႏွာင္းပိုင္းတြင္  ဂုတ္ထိပ္တြင္ ေနမ်ိဳးစည္သူ တပ္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ ခဲ့ရာ သီဟစည္သူ တပ္မ်ား ဆုတ္ ခြာေပးခဲ့ ရသည္။ ထိုအခ်ိန္ တြင္ မဟာ သီဟသူရ ၏ တပ္မ်ားသည္ ဟတ္စင္ အားေနာက္ပိုင္းမွ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္ၿပီးရန္သူ႕ ရိကၡာေထာက္လမ္း အားျဖတ္ေတာက္ ခဲ့သည္။

မင္းေယြ႕ တပ္မ်ား သည္ ဆုတ္ခြာသြားေသာေနမ်ိဳးစစ္သူ ၏ တပ္မ်ားေနာက္သို႕ေတာက္ေလ်ာက္ လိုက္ခဲ့ရာ ၁၇၆၈ ႏွစ္ဦးတြင္ အင္း၀ၿမိဳ႕ ေျမာက္ဘက္ မိုင္ ၃၀ အကြာ စဥ္႔ကူးၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ့သည္။ သိုု႔ေသာ္ လည္း ေတာင္ဘက္မွ အီတန္ဂီ၏ တပ္မ်ားက္ို မဟာသီဟသူရ မွ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့ သျဖင့္ တပ္မႏွစ္ဖက္ မွာ ဟန္ခ်က္ပ်က္သြားခဲ့သည္။

အငါး၀ ခံစစ္တြင္ ဆင္ျဖဴရွင္မင္း ကိုယ္တိုင္ ဦးစီးၿပီး စဥ္႔ကူရွိ တရုတ္တို႔ကို တန္ျပန္ ထိုးစစ္ဆင္ႏဲြရန္ ညီေတာ္မင္းသားမ်ားႏွင့္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့သည္။

တရုတ္တို႔၏ ရွည္လ်ားလွေသာ ေထာက္ပံ့ေရး လမ္းေၾကာင္းအား ဗိုလ္မွဴး တိမ္ၾကားမင္းေခါင္၏ ေျပာက္ က်ား တပ္ဖဲြ႕ မ်ား က အဆက္မျပတ္ျဖတ္ေတာက္ တိုက္ခိုက္ၾက သျဖင့္ တရုတ္တို႔မွာ ရိကၡာ ခဲယမ္း မ်ားစြာ အခက္ အခဲေတြ႕လာခဲ့သည္။

မင္းေယြ႔၏ အေျခအေနသည္ ခံစစ္သို႔ ကူးေျပာင္းလာခဲ့သည္ ေတာင္ဘက္မွ အီတန္ဂီ၏ ဒုတိယ စစ္ေၾကာင္း သည္လည္း ေကာင္းတံုမွ အက်အဆံုးမ်ား စြာျဖင့္ ဆုတ္ခြာ ခဲ့ရသျဖင့္ မင္ေယြ႔သည္ ဆုတ္ ခြာ ရန္ျပင္ဆင္ခဲ့ၿပီး ၁၇၆၈ ႏွစ္ဦးတြင္ ဆုတ္ခြာခဲ့ၿပီး မင္ေယြ႔သည္ ဟန္ဆင္ ေရာက္သည္တြင္ အဆံုးစီရင္ ခဲ့သည္။ ေထာင္ပါင္း မ်ားစြာေသာ တရုတ္ ဧကရာဇ္၏ နာမည္ေက်ာ္ အလံကိုင္ တပ္ဖဲြ႕ (Bannerman) ၀င္ မ်ားသည္ ရွမ္းေတာင္တန္း တေၾကာတြင္ ျမန္မာတို႔၏ တိုက္ခိုက္မႈ ေရာဂါဘယ တို႕ေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။
တ႐ုတ္ ဧကရာဇ္ ခ်င္းလုံသည္
တ႐ုတ္ ဧကရာဇ္ ခ်င္းလုံသည္ တ႐ုတ္တုိ႔ အေရးနိမ့္ရသည့္ အျဖစ္ကုိ လြန္စြာ မ်က္မာန္ ရွေတာ္မူသည္။ ေျမာက္ေၾကာင္းခ်ီ စစ္မွဴး၏ လစ္ဟင္း မႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု အျပစ္ပုံခ် ေလေတာ့သည္။ ေကာင္းတုံကုိ သိမ္းပုိက္ျခင္း မျပဳႏုိင္သည့္ အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ ေတာင္ေၾကာင္းခ်ီ စစ္တပ္ႀကီးကုိ မကူ မေထာက္ႏုိင္သည့္ အေၾကာင္းရင္းတုိ႔ကုိ ရွင္းလင္း ေလွ်ာက္တင္ ၾကေသာ္လည္း ယုတၲိ မတန္ဟု ယူဆ၍ တ႐ုတ္ စစ္မွဴးကုိ သံႀကိဳးျဖင့္ တဲကာ ပီးကင္းသုိ႔ ေခၚေဆာင္လာေစသည္။ ပီကင္းတြင္ တ႐ုတ္ စစ္မွဴးႏွင့္တကြ ၎၏ မိသားစုကုိ ျပစ္ဒဏ္ ႀကီးစြာ ခတ္ေလသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဝင္ေရာက္ တုိက္ခုိက္ရာတြင္ ထုိးစစ္ျဖစ္သျဖင့္ ျမန္မာႏွင့္ တ႐ုတ္ အင္အားကုိ အေျခအေန တမ်ဳိး ေျပာင္းလဲေစသည္ဟူေသာ ယူဆခ်က္ကုိ ခ်င္းလုံမင္းသည္ လက္မခံဘဲ၊ ေနာက္တႀကိမ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဝင္ေရာက္ တုိက္ခုိက္ရန္ ႀကိဳးစားျပန္သည္။ 

စတုထၱ က်ဴးေက်ာ္စစ္ AD- 1769
AD- 1769 ခုႏွစ္ ကြင္ေလာင္ ဧကရာဇ္ သည္၄င္း၏ ၀ါရင့္ စစ္သူႀကီး ဖူေဟာင္းအား အလံကိုင္ တပ္ဖဲြ႔၀င္ ၆၀၀၀၀ အား ကြပ္ကဲရန္ တာ၀န္ေပးအပ္ ခဲ့သည္။ ဖူေဟာင္းသည္ တပ္ေတာ္ ၃-ခု ျဖင့္ စစ္မ်က္ႏွာ ၃-ခု မွ တိုက္ခိုက္ရန္ စီမံခဲ့သည္။ 
တရုတ္ျမန္မာ စတုတၱစစ္ပြဲ အေျချပ ေျမပုံ

စစ္ေၾကာင္း ၁-ခု သည္ ဗန္းေမာ္ႏွင့္ေကာင္းတံုအား တိုက္ခိုက္ရန္။ အျခား တပ္ေတာ္ ၂-ခု သည္ ဗန္းေမာ္ႏွင့္ ေကာင္း တံု အားေရွာင္ကြင္း ကာ ဧရာ၀တီ ျမစ္ကမ္း တစ္ဖက္ တစ္ခ်က္ မွ ျမစ္ရုိး အတိုင္း အင္း၀ သို႕စုန္ဆင္း တိုက္ခိုက္ရန္။ ျမစ္္ အတြင္းမွ တပ္ေတာ္အား အေထာက္ အကူျပဳရန္ ဖူဂ်ီရန္ေရတပ္ဖဲြ႔မွ စစ္ေလွ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ပါသည္။

 ျမန္မာတို႔သည္ မဟာသီဟသူရ အား စစ္ေသနာပတိ အျဖစ္ခန္႔အပ္ကာ ဗလမင္းထင္ အားေကာင္းတံု တပ္မွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ေပးအပ္ ခဲ့သည္။ တာေလာႀကီးနယ္သား ရွမ္းနီမ်ဳိးသား ဗလမင္းႏွင့္အတူ ဧရာ၀တီျမစ္ရုိး မုိးေကာင္း၊ မုိးည်င္း ရွမ္းနီလူမ်ဳိးမ်ား ေသာင္းတပ္ အျဖစ္ပါ၀င္ခဲ့ၾကသည္။  ျမန္မာတပ္ဖဲြ႔တြင္ ျပင္သစ္ စစ္ဗိုလ္ ပီရီးဒီမီလာ့ ၏ နာမည္ေက်ာ္ မာစကပ္တီးယားစစ္သည္ မ်ား သည္ ဗလမင္းထင္ ၏ လက္ေအာက္တြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။

မဟာသီဟသူရ သည္ ဘုရင့္ ေရတပ္ႏွင့္ အတူ ေအာက္တိုဘာ လဆန္း တြင္ ဗန္းေမာ္ သို႕ခ်ီတက္ ခဲ့သည္။ ဖူေဟာင္း သည္ မိုးမကုန္မီ ပင္ အေလာင္းအစား ဆန္စြာျဖင့္ ထိုးစစ္ကို စတင္ခဲ့ၿပီး အစီအစဥ္ အတိုင္း ဗန္းေမာ္ ေကာင္းတံုၿမိဳ႕ မ်ားအား သိမ္းပိုက္ရန္ခ်ီတက္ ခဲ့သည္။

သို႕ေသာ္လည္း တရုတ္တပ္မ်ား အား ဗလမင္းထင္မွ ေကာင္းတံုတြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ခဲ့ ယံုမွ် မက ျမစ္ေၾကာင္း အတိုင္း ခ်ီတက္ လာေသာ တရုတ္ စစ္ေၾကာင္းမ်ား သည္ ျမန္မာေရတပ္ ၾကည္းတပ္ တို႔၏ ႏွစ္ဖက္ညွပ္ ထိုး စစ္မ်ားေၾကာင့္ အက် အဆံုး အလြန္တရာ မ်ားျပားခဲ့ပါ သည္။

 ေရႊေညာင္ပင္ ခံတပ္အား သိမ္းပိုက္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေကာင္းတံု ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ မဟာသီရသူရ တပ္မ်ားက တရုတ္တို႔အား လံုး၀နီးပါး ၀ိုင္းပတ္ ပိတ္ဆို႕ခဲ့ၿပီး ႏို၀င္ဘာလ အတြင္းတြင္ ေရႊေညာင္ပင္ အားျပန္လည္ သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ တရုတ္တပ္မ်ားသည္ ဗန္းေမာ္ ေကာင္းတံု ေရႊေညာင္ပင္ စက္၀ိုင္းအတြင္းလံုး၀ ပိတ္ဆို႔ ခံလိုက္ရေတာ့သည္။

တရုတ္ စစ္သည္ ၂၀၀၀၀ ေက်ာ္ က်ဆံုးခဲ့ၿပီး ပိတ္ဆို႔ခံရေသာ အခ်ိန္တြင္ မဟာသီဟသူရ သည္ ဖူေဟာင္း ထံေအာက္ပါ အတိုင္း သ၀ဏ္လႊာ ပို႕လုိက္သည္......

" အေဆြေတာ္ စစ္သူႀကီး ယခု ငါ သင္တို႕ကို ၀ိုင္းထားသည္ ယခု အေျခအေန မွာ ငါတို႔ႏုိင္သည္ သို႔ေသာ္ ယခု သင္၏ တပ္ရႈံးရင္ ေနာက္တတပ္ သင္တို႔ထပ္လာမည္ ေနာက္ တတပ္ ၿပီးေနာက္ တတပ္ ထပ္လာမည္သို႔ျဖစ္ကား ျပည္သူတို႔ကား နားေနရမည္ မဟုတ္ ငါတို႕ႏွစ္ဖက္ျပည္သူ အက်ိဳးရည္ကာ စစ္ေျပၿငိမ္း ရေအာင္" ဟု ဆိုေလသည္။

AD- 1769 ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၃- ရက္ ေန႔တြင္ ေကာင္းတံုတြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ား ပါ၀င္ေသာ စစ္ေျပၿငိမ္းေရး စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾကသည္။

(၁) တရုတ္ျပည္ အတြင္း ခိုလံႈေနေသာျမန္မာ မင္းအား ပုန္စားသူေစာ္ဘြားမ်ား သူပုန္မ်ား အားလံုး လက္နက္စြန္႔ရမည္။

(၂) တရုတ္တို႕အေနျဖင့္ ျမန္မာပိုင္ ရွမ္းေဒသအား ထိပါးျခင္းမရွိေစရ ျမန္မာတို႔၏ အခ်ဳပ္အျခာ ပိုင္နက္ ကိုေလးစား ရမည္။

(၃) ႏွစ္ဘက္ စစ္သံု႔ပန္း မ်ားျပန္လႊတ္ရမည္။

(၄) ႏွစ္ ဖက္ မင္းမ်ား မဟာမိတ္ အျဖစ္ ခ်စ္ၾကည္စြာ ဆက္ဆံကာ အျပန္အလွန္ သံတဲ မ်ား ထားရွိရမည္။

ထိုသိုႏွစ္ႏုိင္ငံ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိျခင္းျဖင့္ တရုတ္ျမန္မာ စစ္ပဲြႀကီး အဆုံးသတ္ ၿပီးဆံုး ခဲ့ပါေတာ့သည္။


က်ားေပါက္ စုစည္းတင္ျပသည္။



ခ်စ္ေသာ စာဖတ္ပရိသတ္ႀကီးအား အစဥ္သျဖင့္ ေလးစားလွ်က္